به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، بازار جهانی سنگآهن در آستانه تغییری بنیادین قرار گرفته است. افزایش صادرات از سوی رقبای بزرگ جهانی و بهرهبرداری از ظرفیتهای جدید معدنی، چشمانداز عرضه را به شکلی تغییر داده که تحلیلگران را نسبت به تداوم فشار نزولی بر قیمتها متقاعد کرده است؛ تحولی که اکنون حاشیه سود صادرکنندگان ایرانی را به طور جدی تهدید میکند.
گذار بازار جهانی به عصرِ «عرضه مازاد»
بهرام شکوری، رئیس کمیسیون معدن و صنایع معدنی اتاق ایران، در گفتوگو با «فولادبان» با اشاره به تغییر فاز بازار جهانی اظهار داشت: «افزایش صادرات استرالیا، روند رو به رشد صادرات هند و از همه مهمتر، آغاز بهرهبرداری تدریجی از پروژه عظیم “سیماندو” در گینه، معادلات عرضه را تغییر داده است. این حجم از افزایش عرضه، فشار بر قیمتهای جهانی را در میانمدت تثبیت میکند.»
سدِ دوجانبه: تحریمها و فشارهای منطقهای
در حالی که بازارهای جهانی با چالشهای قیمتی مواجهاند، تولیدکنندگان ایرانی با موانع ساختاریِ درونی دستبهگریبان هستند. شکوری معتقد است صادرکنندگان ایرانی علاوه بر چالشهای ناشی از تحریمهای بینالمللی، اکنون با متغیرهای پیچیدهتری روبهرو هستند:
- افزایش هزینههای لجستیک: تنشهای منطقهای و ناامنیهای اخیر، هزینههای حملونقل دریایی را بهشدت افزایش داده است.
- موانع مالی و بیمهای: محدودیتهای بانکی و چالشهای مربوط به بیمه کشتیها، ریسک تجارت سنگآهن ایران را نسبت به رقبا افزایش داده و رقابتپذیری قیمتی را با اختلال مواجه کرده است.
چین؛ مقصد اصلی، اما محدود
رئیس کمیسیون معدن اتاق ایران درباره وضعیت صادرات به چین گفت: «با وجود اینکه چین همچنان اصلیترین مقصد محصولات معدنی ایران شامل کنسانتره و گندله است، اما سهم ایران در بازار وارداتی این کشور در مقایسه با تأمینکنندگان بزرگی نظیر استرالیا و برزیل، ناچیز است. در واقع، محدودیتهای حملونقل و بانکی باعث شده تا حجم صادرات ما، فاصله معناداری با ظرفیتهای بالقوه کشور داشته باشد.»
استراتژی بقا: تمرکز بر «ارزش افزوده» به جای «خامفروشی»
شکوری در پایان راهکار برونرفت از این وضعیتِ پیچیده را نه در افزایش حجم صادرات خام، بلکه در بازنگری اساسی در زنجیره ارزش دانست. وی تصریح کرد: «اگر بتوانیم با رفع محدودیتهای بانکی و حملونقلی، استراتژی خود را به سمت تولید و صادرات محصولات با ارزش افزوده بالاتر – شامل کنسانتره، گندله و محصولات فولادی – سوق دهیم، آثار منفی نوسانات جهانی تا حد زیادی مدیریت خواهد شد.»
به گفته وی، مزیت رقابتی در آیندهی صنعت معدن جهان، دیگر نه در فروش مواد اولیه، بلکه در ارتقای زنجیره ارزش و کاهش بهای تمامشده تولید نهفته است؛ ضرورتی که صنعت معدن ایران برای حفظ جایگاه خود در بازارهای بینالمللی، ناگزیر از پذیرش آن است.
