به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، تعرفههای جدید فولاد که دولت دونالد ترامپ با هدف حمایت از تولیدکنندگان داخلی وضع کرده است، پیامدهای گستردهای برای صنایع پاییندستی آمریکا به همراه داشته است. در حالی که فولادسازان از افزایش قیمتها و حمایتهای تجاری سود میبرند، تولیدکنندگان قوطیهای فلزی و صنایع غذایی با رشد هزینه مواد اولیه، کمبود ورق قلعاندود و کاهش حاشیه سود مواجه شدهاند؛ شرایطی که میتواند در نهایت به افزایش قیمت محصولات کنسروی برای مصرفکنندگان آمریکایی منجر شود.
شکاف در زنجیره تأمین؛ فراتر از یک تعرفه ساده
بر اساس گزارشهای منتشر شده توسط بلومبرگ، بحران فعلی صرفاً ناشی از افزایش نرخ تعرفهها نیست، بلکه ریشه در یک نقص ساختاری در ظرفیت تولید ملی آمریکا دارد. صنعت تولید قوطیهای فلزی (Can Manufacturing) وابستگی حیاتی به ورقهای فولادی قلعاندود (Tinplate) دارد؛ محصولی که بخش عمده آن باید از طریق واردات تأمین شود.
مشکل اصلی اینجاست که طی سالهای اخیر، ظرفیت تولید داخلی این نوع خاص از فولاد در آمریکا به شدت کاهش یافته و بسیاری از خطوط تولید داخلی تعطیل شدهاند. در نتیجه، اعمال تعرفه بر واردات، صنایع پاییندستی را در یک بنبست قرار داده است: آنها مجبورند مواد اولیه را با قیمتهای گرانتر وارد کنند، در حالی که تولیدکنندگان داخلی نیز قادر به پوشش تقاضای بازار نیستند.
از بستهبندی تا سفره مصرفکننده؛ زنجیره انتقال هزینه
ورق قلعاندود، ستون فقرات بستهبندی در صنایع حیاتی نظیر مواد غذایی، نوشیدنیها و حتی محصولات حیوانات خانگی محسوب میشود. افزایش نرخ این ماده اولیه، مستقیماً حاشیه سود تولیدکنندگان مواد غذایی را تحت فشار قرار داده است. فعالان این حوزه هشدار میدهند که با توجه به کاهش توان رقابتی و رشد هزینههای تولید، بخشی از این فشار مالی ناگزیر از طریق «افزایش قیمت نهایی محصولات» به مصرفکننده منتقل خواهد شد. به عبارت دیگر، تعرفههای فولادی ترامپ ممکن است در نهایت به شکلی غیرمستقیم، هزینهی زندگی خانوادههای آمریکایی را افزایش دهد.
تقابل دو جبهه: فولادسازان در برابر صنایع پاییندستی
این سیاست تعرفهای، شکاف عمیقی میان دو رکن اصلی اقتصاد صنعتی آمریکا ایجاد کرده است:
- جبهه حمایتگران (فولادسازان): تولیدکنندگان فولاد آمریکا معتقدند واردات ارزانقیمت در سالهای گذشته، زیرساختهای تولید داخلی را تخریب کرده است. آنها تعرفهها را ابزاری ضروری برای جذب سرمایهگذاری، ایجاد اشتغال و بازسازی ظرفیتهای تولیدی میدانند تا بتوانند در آینده جایگزین واردات شوند.
- جبهه متضرران (صنایع بستهبندی و غذا): شرکتهای تولیدکننده قوطی و صنایع غذایی خواهان معافیت فوری ورق قلعاندود از تعرفهها هستند. استدلال آنها روشن است: تا زمانی که ظرفیت تولید داخلی پاسخگوی نیاز بازار نباشد، تعرفه صرفاً یک «مالیات بر تولید» است که نه مزیتی برای اقتصاد ایجاد میکند و نه باعث احیای صنعت میشود، بلکه تنها باعث کاهش رقابتپذیری صنایع بستهبندی میگردد.
چشمانداز آینده؛ میان میانمدت و راهکار جایگزین
تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که اثرات سیاستهای حمایتی نباید تنها در سطح بخش تولید (Upstream) ارزیابی شود، بلکه باید کل زنجیره ارزش صنعتی را مد نظر قرار داد.
دو سناریوی پیش رو است:
۱. سناریوی مثبت: اگر سرمایهگذاریهای جدید فولادسازان آمریکایی بتواند با سرعت بالا ظرفیت تولید ورق قلعاندود را افزایش دهد، بحران در میانمدت مرتفع خواهد شد.
۲. سناریوی بحرانی: اگر دولت آمریکا برای واردات این محصول خاص معافیتهای استراتژیک در نظر نگیرد، صنایع پاییندستی با خطر کاهش سرمایهگذاری و حتی تعطیلی خطوط تولید مواجه خواهند بود.
تا زمان تحقق سناریوی اول، صنعت قوطیسازی آمریکا همچنان بهعنوان یکی از آسیبپذیرترین و بزرگترین بازندگان سیاستهای تجاری دولت ترامپ باقی خواهد ماند.
