عدم اثربخشی مدیریت مقداری بازار شمش فولادی توسط بورس کالای ایران
با بررسی عرضه شمش فولادی در بورس کالای ایران و فرآیند تکراری مدیریت بازار توسط بورس کالای ایران با هدف جلوگیری از افزایش قیمت شمش فولادی در بورس کالا و شکست هر باره این روش مدیریت بازار ، ما را بر آن داشت که با بررسی شرایط ، موانع و محیط کسب و کار ، چرایی عدم اثربخشی اعمال محدودیت مقدار خرید برای خریداران شمش فولادی که منطقا همه می بایست کارخانجات نورد محصولات فولادی باشند، را شناسایی و پیشنهادی برای برون رفت از شرایط نابسامان عرضه شمش فولادی در بورس کالا ، ارایه نماییم.
۱-روش اعمال محدودیت مقداری در بورس کالای ایران:
بورس کالای ایران با توجه به مقدار عرضه شمش فولادی ، در روز عرضه و متناسب با مقدار عرضه و با در نظر گرفتن شرایط فروش و با هدف گذاری قیمت معامله مورد نظر فروشنده یا بورس، مقداری را بعنوان سقف مقدار تقاضای خرید برای هر عرضه اعلام می نماید. مثلا در مقابل عرضه ۲۰.۰۰۰ تنی شمش فولادی روز دوشنبه شرکت چادرملو با شرایط نسیه سه ماهه ، مقدار مجاز ثبت تقاضای خرید را ۵.۰۰۰ تن اعلام می نماید و برای عرضه مجدد با همین شرایط در روز چهارشنبه، ۱۸۰۰ تن بعنوان سقف عرضه تعیین گردید.
۲-تبعات اعمال محدودیت مقداری خرید شمش فولادی در بورس کالا:
با اعمال محدودیت مقداری ، کارخانه نوردی که به طور متوسط روزانه به ۱.۰۰۰ تن شمش نیاز دارد و برای تداوم تولید خود حداقل می بایست ۷.۰۰۰ تن شمش خریداری کند ، تنها می تواند برای مثال ۲.۰۰۰ تن خریداری نموده و باقیمانده نیاز خود را بدون در نظر گرفتن فاصله و کرایه حمل از سایر عرضه کنندگان شمش خریداری نماید .
۳-چرایی شکست این روش در حصول به نتیجه مطلوب:
عوام موثر بر شدت رقابت در بورس کالا ، تنها مقدار تقاضا نیست و عواملی چون مقدار عرضه ، تعداد متقاضیان و … بسیار موثر می باشد. بعبارتی وقتی مقدار عرضه تنها ۵.۰۰۰ تن باشد ، هر چه قدر مقدار تقاضا را کم کنیم باز ، رقابت شدید خواهد شد . چرا که خریدار متوجه می شود که امید به خرید ضعیفی دارد، لذا با شدت بیشتری رقابت می کند. همچنین تعداد متقاضیان خرید نیز بر شدت رقابت بسیار تاثیر دارد . شدت رقابت برای خرید ۱۰.۰۰۰ تن شمش عرضه شده بین ۲۰ متقاضی با مجموع تقاضای ۳۰.۰۰۰ تن ، قطعا بیشتر از شدت رقابت برای خرید ۱۰.۰۰۰ تن شمش عرضه شده بین ۵ متقاضی با مجموع تقاضای ۳۰.۰۰۰ تن می باشد .
۴-راهکار پیشنهادی:
تنها راهکار مناسب برای برون رفت از رقابت شدید در معاملات شمش فولادی در بورس کالا و افزایش لجام گسیخته قیمت شمش فولادی ، عرضه مقدار بیشتر شمش در بورس می باشد . نه محدودیت مقداری یا افزایش قیمت یا حذف عرضه های نسیه ، که ضرورت تداوم و افزایش عرضه های نسیه ، بویژه در ماههای آخر سال که نیاز تولیدکنندگان به نقدینگی افزایش می یابد بر هیچ یک از مسئولین محترم پوشیده نیست .
نیما مجدی
