به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، محمدجواد ساکت، رئیس کل تحقیقات بازار مدیریت برنامهریزی و توسعه شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در تحلیلی از آینده صنعت انرژی ایران، بر این نکته تأکید کرد که توافق سیاسی به تنهایی تضمینکننده شکوفایی اقتصادی نیست و موفقیت در دوران پسا-توافق، مستلزم یک تحول بنیادین در سیاستهای صنعتی کشور است.
فرصت طلایی: تبدیل مزیت نسبی به قدرت رقابتی
ساکت با اشاره به اثرات احتمالی توافق میان ایران و ایالات متحده بر صنایع نفت و پتروشیمی، معتقد است که این توافق میتواند بستری برای یک تحول ساختاری باشد. وی بزرگترین فرصت ناشی از چنین توافقی را فراتر از رفع تحریمها دانست و آن را تبدیل «مزیت نسبی» (وجود منابع عظیم نفت و گاز) به «مزیت رقابتی پایدار» تعریف کرد. این تحول از طریق محورهای زیر میسر خواهد بود:
- توسعه و تکمیل زنجیره ارزش محصولات پتروشیمی.
- رفع محدودیتهای موجود در تأمین خوراک صنایع.
- جذب سرمایهگذاریهای خارجی و انتقال فناوریهای روز دنیا.
- گسترش و تثبیت حضور در بازارهای جهانی.
بزرگترین تهدید: تکرار اشتباهات گذشته
در مقابل، این مقام مسئول، نسبت به یک سناریوی خطرناک هشدار داد. وی تأکید کرد که بزرگترین تهدید پس از توافق، بازگشت به همان الگوی سنتی و «درآمدمحور» است. به گفته او، اگر سیاستهای صنعتی و ساختارهای توسعهای اصلاح نشوند، کشور ممکن است دوباره در دام صادرات مواد اولیه (به جای محصولات با ارزش افزوده بالا) گرفتار شود که این امر، پایداری اقتصادی در درازمدت را به مخاطره میاندازد.
شرط موفقیت: اصلاح حکمرانی انرژی
در نهایت، ساکت بر این باور است که سرنوشت صنعت نفت و پتروشیمی در دوران پس از توافق، بیش از آنکه به مفاد توافقات سیاسی وابسته باشد، به «کیفیت حکمرانی انرژی» و توانایی دولت در اجرای اصلاحات ساختاری بستگی دارد. وی تأکید کرد که برای بهرهمندی واقعی از فرصتهای پیش رو، کشور باید به سمت توسعه سرمایهگذاریهای مولد و حرکت استراتژیک به سوی تکمیل زنجیره ارزش در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی حرکت کند.
