به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، بازار آهنآلات در هفتههای اخیر بیش از هر عامل دیگری از کاهش تقاضای مصرفی، احتیاط خریداران و ادامه فضای انتظاری تأثیر گرفته است؛ شرایطی که موجب شده حتی محصولات پرتقاضا و برندهای معتبر نیز از فشار نزولی قیمتها در امان نمانند. در این میان، میلگرد ذوبآهن اصفهان که همواره یکی از شاخصهای مهم بازار فولاد کشور به شمار میرود، به پایینترین سطح قیمتی خود در یک ماه گذشته رسیده است؛ اتفاقی که از دید فعالان بازار، بیش از آنکه به ضعف تولید مربوط باشد، نشانهای از کاهش گردش معاملات و تعمیق رکود در بازار است.
عقبنشینی آرام یک برند پیشرو
میلگرد اصفهان در شرایط معمول، به دلیل کیفیت تولید، استانداردهای فنی و اعتبار برند، همواره فاصله قیمتی مشخصی با بسیاری از محصولات مشابه در بازار دارد. با این حال، روند معاملات هفتههای اخیر نشان میدهد که فضای کلی بازار توانسته این مزیت سنتی را نیز تحتتأثیر قرار دهد. افت تدریجی نرخها در هفتههای گذشته باعث شده قیمت میلگرد اصفهان به کف یکماهه برسد؛ موضوعی که به اعتقاد فعالان بازار، ریشه در کاهش محسوس تقاضای واقعی دارد.
بررسی تغییرات قیمتی نیز این روند را تأیید میکند. سایز ۱۶ این محصول طی یک ماه گذشته حدود ۴ هزار و ۵۰۰ تومان کاهش قیمت داشته و به محدوده ۶۲ هزار و ۷۰۰ تومان رسیده است. در سایز ۲۰ نیز افتی معادل ۳ هزار و ۷۰۰ تومان ثبت شده و سایر سایزها نیز مسیر مشابهی را دنبال کردهاند. کاهش قیمت در محصولی که همواره یکی از مراجع قیمتی بازار محسوب میشود، نشان میدهد رکود فعلی تنها به چند تولیدکننده محدود نیست و تقریباً کل بازار را دربر گرفته است.
تقاضایی که به حداقل رسیده است
مهمترین عامل فشار بر قیمت میلگرد را باید در سمت تقاضا جستوجو کرد. بازار ساختوساز هنوز نشانهای از رونق جدی بروز نداده و بسیاری از پروژههای عمرانی و ساختمانی با سرعتی کمتر از انتظار پیش میروند. در چنین فضایی، پیمانکاران و مصرفکنندگان عمده ترجیح میدهند خریدهای خود را به حداقل نیاز روزانه محدود کنند و از انباشت موجودی در انبارها خودداری کنند.
رفتار انبارداران نیز تغییر کرده است. در دورههایی که انتظار رشد قیمت وجود دارد، خریدهای سرمایهای و ذخیرهسازی کالا به افزایش تقاضا کمک میکند؛ اما اکنون بخش زیادی از فعالان بازار در موقعیت انتظار قرار گرفتهاند. همین موضوع باعث کاهش حجم معاملات شده و فروشندگان را واداشته برای حفظ جریان نقدینگی، در نرخهای پیشنهادی انعطاف بیشتری نشان دهند.
از سوی دیگر، کاهش انگیزه سفتهبازی نیز بر شرایط بازار اثر گذاشته است. در ماههای اخیر، نوسانات محدود ارزی و نبود چشمانداز روشن از آینده اقتصادی، جذابیت خریدهای سرمایهای در بازار فولاد را کاهش داده است. نتیجه این وضعیت، کند شدن سرعت گردش کالا و تضعیف قدرت قیمتگذاری در بازار بوده است.
بورس کالا و رقابت برای حفظ سهم بازار
در سمت عرضه نیز شرایط بهگونهای پیش رفته که فشار بیشتری بر نرخها وارد شود. عرضههای مستمر در بورس کالا از سوی تولیدکنندگان بزرگ، بهویژه ذوبآهن اصفهان، سبب شده بازار با کمبود کالا مواجه نباشد. برخلاف برخی دورههای گذشته که محدودیت عرضه محرک رشد قیمتها بود، اکنون دسترسی خریداران به کالا نسبتاً مناسب است.
همزمان، رقابت میان کارخانهها برای حفظ سهم بازار نیز شدت گرفته است. تولیدکنندگان در شرایط رکودی معمولاً تلاش میکنند با ارائه شرایط فروش جذابتر یا تعدیل نرخها، مشتریان خود را حفظ کنند. این رقابت در بازاری که تقاضا محدود شده، فشار مضاعفی بر روند قیمتها وارد میکند.
اگرچه هزینههای تولید همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و تولیدکنندگان با چالشهایی مانند هزینه انرژی، حملونقل و مواد اولیه روبهرو هستند، اما ضعف تقاضا فعلاً اجازه نداده این هزینهها به رشد قیمت محصولات منجر شوند. به همین دلیل، بازار بیش از آنکه از سمت تولید اثر بگیرد، از وضعیت مصرف و معاملات تأثیر میپذیرد.
چشمانداز بازار آهن؛ میان رکود و محدودیت عرضه
با نزدیک شدن به فصل تابستان، بازار آهنآلات وارد مرحلهای حساس شده است. از یک سو، رکود تقاضا همچنان مهمترین عامل تعیینکننده روند قیمتها بهشمار میرود و از سوی دیگر، احتمال تشدید محدودیتهای انرژی و قطعی برق واحدهای فولادی میتواند معادلات بازار را تغییر دهد.
در کوتاهمدت، بسیاری از کارشناسان احتمال ادامه روند اصلاحی ملایم را بیشتر از بازگشت سریع قیمتها میدانند. تا زمانی که نشانههای روشنی از افزایش تقاضای مصرفی مشاهده نشود، بازار برای آغاز یک روند صعودی قدرتمند با دشواری مواجه خواهد بود. با این حال، اگر محدودیتهای تولید ناشی از کمبود برق در ماههای آینده افزایش یابد، بخشی از فشار نزولی فعلی میتواند کاهش پیدا کند.
همچنین تحولات سیاسی و اقتصادی همچنان بهعنوان متغیرهای اثرگذار بر بازار مطرح هستند. هرگونه تغییر در فضای مذاکرات، نرخ ارز یا سیاستهای اقتصادی میتواند انتظارات فعالان بازار را تحتتأثیر قرار دهد. با این وجود، آنچه در شرایط فعلی بیش از هر عامل دیگری بر بازار سایه انداخته، ضعف تقاضای واقعی است.
در مجموع، رسیدن قیمت میلگرد کارخانه ذوبآهن اصفهان به پایینترین سطح یکماهه را نمیتوان نشانهای از بحران در صنعت فولاد دانست؛ بلکه این اتفاق بیشتر بازتاب شرایط رکودی بازار و کاهش حجم معاملات است. بازار آهنآلات اکنون در مرحلهای قرار دارد که سمت تقاضا نقش تعیینکنندهتری نسبت به سمت عرضه ایفا میکند و تا زمان بازگشت رونق به پروژههای عمرانی و ساختمانی، احتمالاً این فضای محتاطانه ادامه خواهد داشت.