هشدار رئیس کمیته انرژی انجمن فولاد: فشار ساختاری انرژی، رقابت‌پذیری فولاد ایران را تهدید می‌کند.

به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، محمدکاظم صباغی، رئیس کمیته انرژی انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، با اشاره به چالش‌های بنیادین در ساختار تأمین انرژی، هشدار داد که اتکای بیش از حد صنعت فولاد به تولید خودِ برق، منجر به ورود این بخش به حوزه‌های غیرتخصصی و افزایش چشمگیر هزینه‌های عملیاتی شده است. وی با مقایسه وضعیت ایران و جهان، تأکید کرد که جهش ۴۶ درصدی هزینه‌های انرژی در شرکت‌های فولادی بورسی در سال ۱۴۰۴، نشان‌دهنده تشدید فشار ساختاری بر توان رقابتی این صنعت در بازارهای جهانی است.

خودتأمین‌سازی برق؛ از مزیت به چالش هزینه‌های غیرتخصصی

در حالی که در بازارهای جهانی فولاد، تولیدکنندگان معمولاً تنها حدود ۳۰ درصد از برق مورد نیاز خود را به صورت خودتأمین (Self-generation) دریافت می‌کنند، صنعت فولاد ایران با الگویی کاملاً متفاوت روبرو است. صباغی در چهارمین سمینار تحلیلی اندیشکده فولاد و صنایع معدنی ایران، فاش کرد که نیاز ۵۵۰۰ مگاواتی برق این صنعت، با نرخ خیره‌کننده ۷۳ درصد از طریق خودتأمین تأمین می‌شود.

این تفاوت فاحش با استانداردهای جهانی، از نظر اقتصادی پیامدهای منفی به‌دنبال داشته است. ورود صنعت فولاد به حوزه تولید نیرو و مدیریت انرژی، که ماهیتی غیرتخصصی دارد، باعث شده است تا سرمایه‌گذاران با دو چالش هم‌زمان مواجه شوند:

۱. افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای (CAPEX): نیاز به تخصیص سرمایه سنگین برای احداث نیروگاه‌ها و تجهیزات جانبی.

۲. افزایش هزینه‌های عملیاتی (OPEX): بالا رفتن هزینه‌های نگهداری و مدیریت سیستم‌های انرژی که مستقیماً منجر به کاهش سودآوری و تخلیه نقدینگی شرکت‌ها می‌شود.

تشدید فشار ساختاری و تهدید رقابت‌پذیری

یکی از جدی‌ترین مؤلفه‌های بحرانی که صباغی به آن اشاره کرد، روند صعودی هزینه‌های انرژی در سال ۱۴۰۴ است. طبق داده‌های ارائه شده، سهم هزینه‌های انرژی در شرکت‌های فولادی فعال در بورس، در سال جاری با رشدی ۴۶ درصدی مواجه شده است.

این جهش قیمتی و ساختاری، فراتر از یک نوسان ساده در بازار انرژی است؛ این روند نشان‌دهنده یک فشار ساختاری بر بدنه صنعت است که می‌تواند مستقیماً «توان رقابت‌پذیری» فولاد ایران را در برابر تولیدکنندگان جهانی با هزینه‌های انرژی بهینه، به خطر اندازد. در واقع، وقتی بخش بزرگی از نقدینگی شرکت‌های فولادی صرف پوشش هزینه‌های فزاینده انرژی و مدیریت زیرساخت‌های تولید برق می‌شود، توانایی این شرکت‌ها برای توسعه، نوسازی خطوط تولید و پاسخگویی به تقاضای بازار کاهش می‌یابد.