کریدور زنگزور و گزینه‌هایی که همچنان روی میز است

به دلیل ورود و مداخله بازیگران منطقه ای و فرا منطقه ای و طرح موضوع کریدور زنگزور و احتمال تغییرات ژئوپلیتیکی در مرزهای ایران، چالش های راهبردی میان باکو و تهران افزایش میابد. کریدور زنگزور می‌تواند با حذف دسترسی مرزی ایران به ارمنستان، منافع ژئوپلیتیکی و منطقه ای ایران را تحت تاثیر خود قرار دهد و کشورمان را ناچار به پذیرش محدودیت های ژئوپلیتیکی جدید برای عبور ترانزیتی از شمال به جنوب و بالعکس بسازد. به عبارت دیگر، عبور این کریدور از داخل خاک ارمنستان، مرزهای ایران و روابط با کشور ارمنستان را محدود می‌کند و یک نوع خفگی ژئوپلیتیک برای کشور به وجود می‌آورد.
در این زمینه سخنگوی وزارت خارجه روسیه اعلام کرد: زنگزور مسیری است که می تواند قلمرو اصلی آذربایجان را به نخجوان از طریق سیونیک ارمنستان متصل کند و حتما در چارچوب گفتگو های صلح سه جانبه با ارمنستان رفع انسداد زنگزور مورد بحث قرار می گیرد.
این طرح بخشی از برنامه توسعه ارتباطات شرق و غرب است که قلمرو روسیه و ایران را دور می زند و کشورهای اروپایی را از طریق ترکیه و گرجستان به آذربایجان و پس از آن به شرق و به ویژه چین متصل می‌کند.
کشورهای منطقه نیز رویکردهای متفاوتی در قبال این مسأله داشته اند؛ در رابطه با موضع روسیه باید گفت جنگ اوکراین تأثیر بسیاری بر رویکرد کرملین نسبت به کریدور زنگزور داشته است. در حالی که این کشور بعد از جنگ دوم قره باغ در سال ۲۰۲۰، مخالف شکل گیری این کریدور بود و در برابر فشارهای ترکیه و جمهوری آذربایجان برای ایجاد آن مقاومت می‌کرد، اما حال در اثر تبعات جنگ در اوکراین که باعث مسدود شدن مسیرهای روسیه به سمت غرب شده، مقامات روس به دنبال مسیرهای مواصلاتی جدید برای تجارت و ارتباط با سایر نقاط دنیا هستند. در نتیجه به نظر می رسد نگاه روسیه نسبت به ایجاد کریدور زنگزور تغییر کرده است.