۱۵۷۵ همت، هزینه بازسازی دو غول فولادی

در نهایت، وابستگی شدید صنایع پایین‌دست نظیر تولیدکنندگان ورق گالوانیزه، لوله و غلتک به فولاد مبارکه، چالش تامین مواد اولیه و افت فروش را رقم زده است. ارزش جایگزینی ظرفیت از دست‌رفته این دو غول فولادی حدود ۱۰ میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلار (۱۵۷۵ همت) برآورد می‌شود؛ رقمی سنگین که احیای کامل زنجیره فولاد کشور را به کاری دشوار و زمان‌بر تبدیل کرده است. امید است صنعت آهن و فولاد با توقف جنگ، افزایش واردات محصولات فولادی به منظور رفع نیار‌های میان‌مدتی صنایع و بازسازی هر چه سریع‌تر واحد‌های آسیب دیده دو غول فولادی کشور به مدار تولید و ارزآوری بازگردد.

دوگانگی در صنعت فولاد؛ رونق شمش، رکود ورق

در یک سال گذشته، تولید محصولات گرم شامل تیرآهن، میلگرد و نبشی و ناودانی ۱.۱- درصد و همچنین، محصولات سرد شامل ورق گرم، ورق سرد و ورق پوشش‌دار ۲.۸- درصد کاهش یافته است که علت اصلی ضعف تولید در صنعت آهن و فولاد را می‌توان ناپایداری انرژی، افزایش بهای تمام شده محصولات و آسیب‌های ناشی از جنگ در نظر گرفت. از سوی دیگر، تولید شمش فولادی بیلت و بلوم ۳.۸+ درصد و اسلب ۱۰.۲+ درصد نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش یافته که نشان از عملکرد مطلوب شرکت‌ها در تولید این نوع محصول دارد. به طور کلی شرکت فولاد مبارکه اصفهان، تقریبا ۲۶.۵ درصد از تولید محصولات گرم کل کشور و ۱۴.۳ درصد از محصولات سرد سهم دارد و شرکت فولاد خوزستان ۹.۱ درصد از تولید فولاد میانی کشور را به خود اختصاص داده است که آسیب به خطوط تولید و کاهش عرضه ممکن است منجر به افزایش سرسام‌آور قیمت‌ها، تضعیف صنایع دیگر شود.

فولاد مبارکه اصفهان (فولاد)

شرکت فولاد مبارکه اصفهان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد تخت (ورق) در ایران و خاورمیانه است که نقش حیاتی در تامین مواد اولیه صنایع خودروسازی، لوازم خانگی، نفت و گاز و ساختمان ایفا می‌کند. روند بازسازی این شرکت بین دو تا سه سال زمان خواهد برد. فولاد مبارکه اصفهان با نماد بورسی فولاد به عنوان لیدر صنعت آهن و فولاد ۵۰۴ همت ارزش بازار دارد که سهامداران عمده آن، سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران و شرکت توسعه سرمایه رفاه هستند. تنها شرکت مادر، ۱۱ هزار و ۶۳۳ نفر پرسنل دارد که به دلیل توقف فعالیت، ممکن است درآمد خانوار تمامی این پرسنل درخطر باشد!

جمع درآمد‌های عملیاتی فولاد مبارکه اصفهان، از ۲۷۶ هزار و ۳۵۶ میلیارد تومان در ۱۲ ماهه ۱۴۰۳ با افزایش ۳۰.۸ درصد به ۳۶۱ هزار و ۴۶۰ میلیارد تومان در ۱۲ ماهه ۱۴۰۴ رسیده است. در بخش مواد اولیه، آهن اسفنجی ۲۰ درصد و سنگ آهن ۳۸ درصد افزایش نرخ داشته‌اند که نشان می‌دهد در بازه یک‌ساله، رشد مبلغ فروش شرکت نسبت به نرخ مواد اولیه اصلی و تورم ۵۰ درصدی کشور، کمتر بوده است. تولید محصولات گرم فولاد مبارکه ۱.۱- درصد و محصولات سرد آن، ۱.۷- درصد کاهش یافته است. براساس صورت وضعیت مالی ۹ ماهه ۱۴۰۴، ارزش ویژه شرکت ۲۷۰ هزار و ۲۹۸ میلیارد تومان برآورد می‌شود که رشد ۱۳.۹ درصدی را نسبت به دوره مشابه سال قبل نشان می‌دهد.

فولاد خوزستان (فخوز)

فولاد خوزستان با ۴۹ همت ارزش بازار، دومین شرکت بزرگ فولادساز در بازار سرمایه محسوب می‌شود که مانند فولاد مبارکه اصفهان، مورد حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت و آسیب جدی به واحد‌های تولیدی آن وارد شد. شرکت فولاد خوزستان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فولاد در ایران است که به طور تخصصی در زمینه تولید انواع ورق گرم، ورق اسیدشویی شده و کلاف گرم فعالیت می‌کند و نقش مهمی در تامین نیاز صنایع مختلف ایفا می‌کند. گروه توسعه اقتصادی پایندگان، بزرگ‌ترین سهامدار عمده فولاد خوزستان است که سهم چشمگیری در درآمد‌ها و هزینه‌ها دارد. حدودا ۵ هزار و ۶۰۵ نفر در شرکت اصلی فولاد خوزستان فعالیت می‌کردند.

درآمد‌های عملیاتی فولاد خوزستان، از ۷۸ هزار و ۷۵۷ میلیارد تومان طی ۱۲ ماهه ۱۴۰۳ با افزایش ۳۵.۴ درصدی به ۱۰۶ هزار و ۶۴۵ میلیارد تومان در ۱۲ ماهه ۱۴۰۴ رسیده است. رشد ۳۵.۴ درصد مبلغ فروش شرکت در مقابل، رشد ۶۰ درصدی نرخ برق و گاز و رشد ۵۲ درصدی نرخ مواد اولیه (سنگ آهن و گندله) کمتر است اما با افزایش تولید و کنترل هزینه‌ها می‌توان به نقطه بهینه‌ای در کسب درآمد رسید. ارزش ویژه شرکت فولاد خوزستان طبق صورت وضعیت مالی ۹ ماهه، ۳۲ هزار و ۲۳ میلیارد تومان است که شاهد رشد ۶.۸ درصدی آن نسبت به دوره مشابه سال ۱۴۰۳ هستیم.

امید است که با تلاش‌های بی‌وقفه برای بازسازی و احیای غول‌های فولادی کشور، این قطب حیاتی اقتصاد ایران هرچه سریع‌تر به چرخه تولید بازگردد و رونق از دست رفته به صنایع پایین‌دستی بازگردد.

هادی بهرامی
پژوهشگر بازار سرمایه