تعدیل در نقشه راه عرضه جهانی مس؛ ترمیم شکاف تأمین یا تداوم ناترازی ساختاری؟

به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، آخرین ارزیابی‌های آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) از تغییر مسیر برآوردهای پیشین در بازار جهانی مس حکایت دارد، به‌طوری که پیش‌بینی شکاف عرضه این فلز استراتژیک تا سال ۲۰۳۵ از ۳۰ درصد به ۲۵ درصد تقلیل یافته است؛ تغییری که اگرچه در نگاه نخست نویدبخش کاهش فشار بر زنجیره تأمین است، اما واکاوی جزئیات آن نشان می‌دهد که این بهبودی نه از مجرای اکتشاف و عملیاتی‌سازی معادن جدید و عظیم، بلکه صرفاً از طریق بهینه‌سازی و تمدید عمر عملیاتی پروژه‌های فعلی حاصل شده است. کارشناسان بر این باورند که موتور محرک این تعدیل، اجرای موفقیت‌آمیز طرح‌های توسعه‌ای در پروژه‌هایی نظیر «کیسانفو» (Kisanfu) و «لوموانا» (Lumwana) در قاره آفریقا، تمدید دوره بهره‌برداری از معدن «هایلند ولی» (Highland Valley) در کانادا و همچنین طرح‌های توسعه‌ای معدن «آنتامینا» (Antamina) در پرو بوده است، اما نکته نگران‌کننده این است که در این سبد، هیچ پروژه بزرگ و پیشرویی که توان دگرگون‌سازی ظرفیت‌های تولیدی جهان در بلندمدت را داشته باشد، مشاهده نمی‌شود و همین خلأ، استمرار نگرانی‌ها درباره ظرفیت بازار برای پاسخ‌دهی به موج تقاضای آتی را توجیه می‌کند. در همین حال، خروج پروژه عظیم «رزولوشن کاپر» (Resolution Copper) در آریزونای آمریکا از لیست برآوردهای عرضه آژانس، گواهی بر ابعاد پیچیده چالش‌های پیش‌روی صنعت است؛ پروژه‌ای که به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین ذخایر توسعه‌نیافته مس در آمریکای شمالی شناخته می‌شود، اما در سایه چالش‌های حقوقی و فشارهای زیست‌محیطی، همچنان در بن‌بست اجرایی باقی مانده است. این واقعیت تأکید می‌کند که رفع گلوگاه‌های قانونی و محیط‌زیستی در کنار سرمایه‌گذاری‌های سنگین، پیش‌شرط حیاتی برای عبور از بن‌بست عرضه در میان‌مدت است، چرا که اکتشافات معدنی فرایندی زمان‌بر بوده و نمی‌توان در کوتاه‌مدت بر آن‌ها تکیه کرد. در کنار این چالش‌های بالادستی، معضلات بخش ذوب و پالایش نیز به گلوگاهی نگران‌کننده تبدیل شده است؛ به گونه‌ای که با کاهش حاشیه سود و تضعیف توجیه اقتصادی در کارخانه‌های ذوب، به‌ویژه در واحدهای خارج از چین، ریسک توقف تولید و افزایش دوره‌های تعمیر و نگهداری به‌شدت بالا رفته است. این وضعیتِ شکننده در بخش پالایش، ظرفیت تبدیل کنسانتره به مس تصفیه‌شده را محدود کرده و می‌تواند دستاوردهای اخیر در کاهش شکاف عرضه را عملاً خنثی کند. در نهایت، با وجود کاهش عددی شکاف عرضه در گزارش جدید IEA، شواهد نشان می‌دهد که بازار جهانی مس همچنان با یک مسئله ساختاری عمیق در سمت عرضه دست‌وپنج نرم می‌کند و بدون ظهور پروژه‌های بزرگ جدید و پایدارسازی ظرفیت‌های ذوب، هرگونه تعدیل در شکاف عرضه، ناپایدار و آسیب‌پذیر باقی خواهد ماند.