به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، ۳۲ روز از آغاز درگیریهای نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل میگذرد؛ جنگی که از نهم اسفندماه با حملات گسترده و همزمان واشنگتن و تلآویو علیه اهدافی در ایران آغاز شد و فضای امنیتی منطقه را وارد مرحلهای پیچیدهتر کرد. دامنه این درگیریها در ادامه از حملات مستقیم فراتر رفت و نگرانیها درباره تهدیدهای گستردهتر در سطح منطقه افزایش یافته است.
علی سقاییان، دیپلمات پیشین ایران، در گفتوگو با این رسانه با اشاره به پیشینه طولانیمدت تنشها میان ایران و محور آمریکا–اسرائیل گفت:
این جنگ حاصل یک روند چندساله بوده و نه یک رخداد ناگهانی. به گفته او، مجموعهای از اقدامات و فشارها در سالهای گذشته زمینهساز شرایط فعلی شده است.
سقاییان ریشه اصلی آغاز جنگ اخیر را در سیاستهای اسرائیل دانست و مدعی شد این رژیم در سالهای گذشته تلاش داشته زمینه برخورد نظامی با ایران را از طریق تأثیرگذاری بر دولتهای مختلف آمریکا فراهم کند. او همچنین گفت که این روند در نهایت با مجموعهای از «پروندهسازیها و بهانهتراشیها» به مرحله درگیری مستقیم رسید.
به گفته این دیپلمات پیشین، جنگ اخیر با حمله به زیرساختها آغاز شد و سپس با ترور برخی مقامات ارشد ایرانی وارد فاز جدیدی شد. او معتقد است این تحولات در حالی رخ داد که مسیرهای دیپلماتیک نیز باز بود، اما برخی مذاکرات بهزعم او بخشی از تاکتیک طرف مقابل برای پیشبرد اهداف خاص تلقی میشد.
سقاییان با اشاره به اقدامات گذشته علیه ایران از جمله خرابکاریها، ترور دانشمندان و حملات امنیتی، گفت که این فشارها سالها بهصورت مستمر ادامه داشته است. او همچنین به برخی وقایع پیشین از جمله «جنگ ۱۲ روزه» اشاره کرد و گفت که در تمام این موارد، آغاز تنشها از سوی طرف مقابل بوده است.
این دیپلمات سابق با اشاره به سیاستهای آمریکا در دورههای مختلف، بهویژه دوره ترامپ، افزود که اگرچه ایران مسیر مذاکره را ترک نکرده بود، اما برخی رخدادها عملاً موجب تضعیف روند گفتوگو میشد. او همچنین ترور برخی چهرههای سیاسی را در راستای ایجاد اختلال در جریانهای متمایل به مذاکره ارزیابی کرد.
سقاییان درباره پاسخهای نظامی ایران نیز گفت این اقدامات در چارچوب «اقدام متقابل» و با هدف ایجاد بازدارندگی انجام شده است، هرچند تبعات آن برای همه طرفها محسوس بوده است.
او در تحلیل چشمانداز جنگ، با اشاره به تحرکات دیپلماتیک اخیر از جمله نشست چهارجانبه اسلامآباد، این تلاشها را مثبت اما ناکافی توصیف کرد. سقاییان معتقد است کشورهایی مثل پاکستان، ترکیه و مصر میتوانند نقش مؤثری ایفا کنند، اما برخی بازیگران منطقهای به دلیل همکاری با آمریکا، نقش پیچیدهتری دارند.
وی همچنین تأکید کرد که ورود فعالانه چین و روسیه به روند میانجیگری برای پیشبرد آتشبس ضروری است و بدون مشارکت این قدرتها، احتمال دستیابی سریع به تفاهم کاهش مییابد.
در جمعبندی، سقاییان با توجه به ادامه تنشها و پیچیدگی معادلات موجود، پایان زودهنگام جنگ را بعید دانست و گفت برخی تحولات و همکاریهای منطقهای میتواند در آینده پیامدهای ژئوپلیتیکی مهمی به همراه داشته باشد.
منبع: اکوایران
