به گزارش دمیرنیوز، از یکسو، لحن محتاطانه مقامهای ایرانی و تأکید بر «ادامه مسیر گفتوگو» نشان میدهد تهران همچنان دیپلماسی را، دستکم بهعنوان ابزار کنترل بحران، کنار نگذاشته است. از سوی دیگر، اظهارات مقامات آمریکایی نیز حاکی از آن است که واشنگتن نه آماده امتیازدهی جدی است و نه تمایل دارد مسیر تقابل مستقیم را در کوتاهمدت تشدید کند. این یعنی مذاکرات، فعلاً بیش از آنکه برای حل اختلافات طراحی شده باشد، برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت کارکرد دارد.
واقعیت این است که فضای بیاعتمادی میان دو طرف، عمیقتر از آن است که با چند دور گفتوگوی غیرمستقیم ترمیم شود. تجربه سالهای گذشته، از برجام تا خروج یکجانبه آمریکا و سپس فرسایش تدریجی تعهدات، سایه سنگینی بر میز مذاکره انداخته است. در چنین شرایطی، هر دو طرف تلاش میکنند بدون پرداخت هزینه سیاسی داخلی، توپ را در زمین طرف مقابل نگه دارند؛ ایران با تأکید بر محدود بودن موضوع مذاکرات و آمریکا با طرح خواستههایی فراتر از پرونده هستهای.
در این میان، نباید از متغیرهای بیرونی غافل شد. تحولات منطقهای، فشارهای امنیتی، وضعیت اقتصاد جهانی و البته شرایط داخلی ایران، همگی بر معادله مذاکره اثرگذارند. برای تهران، هر نشانهای از کاهش فشار یا گشایش اقتصادی اهمیت دارد، اما تجربه نشان داده که شرطیسازی افکار عمومی به نتیجه مذاکرات، میتواند هزینهزا باشد. برای واشنگتن نیز، پرونده ایران در آستانه تحولات سیاسی داخلی، بیش از آنکه یک اولویت راهبردی باشد، یک مسئله کنترلشدنی تلقی میشود.
واکنش بازارها و افکار عمومی به اخبار این گفتوگوها هم قابل تأمل است. نوسانهای محدود اقتصادی و واکنشهای محتاطانه، نشان میدهد جامعه دیگر به وعدههای بزرگ عادت ندارد و بیش از هر چیز، منتظر نتیجه عملی است، نه بیانیههای دیپلماتیک.
در مجموع، آنچه از مذاکرات اخیر برمیآید، نه بنبست کامل است و نه گشایش قریبالوقوع. مسیر فعلی، مسیری باریک میان تنش و توافق است؛ مسیری که ادامه آن نیازمند تصمیمهای سختتری در پایتختهاست. تا زمانی که دو طرف نخواهند یا نتوانند درباره خطوط قرمز یکدیگر به جمعبندی واقعبینانه برسند، مذاکرات همچنان در همین وضعیت خاکستری باقی خواهد ماند: نه شکست، نه پیروزی؛ فقط تعلیق.
یادداشت سردبیر دمیرنیوز/ مذاکرات برای خرید زمان یا گشایش مسیر؟
دور تازه گفتوگوهای ایران و آمریکا، آنگونه که از مواضع رسمی و واکنشهای غیررسمی برمیآید، نه نقطه عطفی تعیینکننده بود و نه رویدادی کماهمیت که بتوان از کنار آن عبور کرد. مذاکراتی که بار دیگر بهصورت غیرمستقیم و با میانجیگری منطقهای برگزار شد، بیش از آنکه حامل پیام توافق باشد، نشانهای از مدیریت تنش در مقطعی حساس از مناسبات دو کشور است.
پیام بگذارید
پیام بگذارید
