به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، تنشهای جاری در خاورمیانه و احتمال بسته شدن تنگه هرمز، منجر به جهش بیسابقه قیمت اسید سولفوریک شده است؛ مادهای که نقش حیاتی در استخراج مواد معدنی مورد نیاز برای فناوریهای سبز دارد. طبق گزارش ویژه شرکت Benchmark Mineral Intelligence، قیمت گوگرد از زمان آغاز درگیریها بیش از ۵۰ درصد و قیمت اسید سولفوریک در برخی مناطق، بیش از دو برابر شده است که این امر زنجیره تأمین فلزات مورد نیاز برای باتریها را با اختلال جدی روبرو کرده است.
«ویل تالبوت»، مدیر تحقیقات مواد اولیه در Benchmark، ضمن اشاره به اثر دومینویی این بحران بر بازارهای کلیدی، هشدار داد که افزایش هزینهها ممکن است تولیدکنندگان مواد معدنی حیاتی را مجبور به کاهش یا توقف کامل عملیات تولید کند.
فشار بیسابقه بر تولید لیتیوم و نیکل
گزارشها نشان میدهد که اسید سولفوریک پیش از این تنها ۳ درصد از هزینههای تولید ترکیبات شیمیایی لیتیوم را شامل میشد، اما اکنون با رسیدن به ۱۱ درصد، به بزرگترین جزء هزینههای عملیاتی مستقیم (C1) در برخی واحدها تبدیل شده و حتی از هزینه انرژی نیز پیشی گرفته است.
در بخش تولید نیکل نیز، فرآیند «لیچینگ اسیدی تحت فشار بالا» (HPAL) به شدت آسیب دیده است. سهم گوگرد در هزینههای تولید نیکل HPAL از ۲۶ درصد به ۴۲ درصد جهش یافته است. این وضعیت برای اندونزی، بزرگترین تولیدکننده نیکل جهان، بسیار بحرانی است؛ چرا که این کشور ۷۶ درصد از گوگرد مورد نیاز خود را از خاورمیانه تأمین میکند و برای تولید هر تن نیکل در این فرآیند، به بیش از ۱۰ تن گوگرد نیاز دارد.
ریسکهای عرضه و محدودیتهای صادراتی مواد معدنی
بزرگترین چالش فعلی، «دسترسی فیزیکی» به مواد است؛ زیرا حدود نیمی از تجارت جهانی گوگرد دریایی از تنگه هرمز عبور میکند. همچنین محدودیتهای غیررسمی صادرات اسید سولفوریک از سوی چین، فشار بر پالایشگاههای سایر کشورها را دوچندان کرده است. در همین راستا، قیمت نقدی اسید در اندونزی و شیلی به ترتیب به بیش از ۳۸۰ و ۴۴۰ دلار در هر تن رسیده و قیمت کربنات لیتیوم (گرید باتری) در چین نیز در سال جاری، رشد ۶۵ درصدی را تجربه کرده است.
تأثیر نامتوازن بر بازار مس
در حالی که تولیدکنندگان مس از طریق روشهای استخراج با حلال (SX-EW) با افزایش هزینهها دست و پنجه نرم میکنند، کارخانههای ذوب مس از این وضعیت سود میبرند؛ زیرا اسید سولفوریک در فرآیند ذوب به عنوان یک محصول جانبی تولید میشود که باعث بهبود اقتصاد واحدهای ذوب شده است.
چشمانداز آینده: آسیبپذیری در برابر تابآوری
گزارش Benchmark تأکید میکند که درگیریهای ژئوپلیتیک به شدت با زنجیره تأمین گذار انرژی گره خورده است. در این میان، کشورهای دارای ظرفیت تولید داخلی (مانند آمریکا) در برابر این بحران مقاومتر و کشورهای وابسته به واردات (مانند استرالیا) آسیبپذیرتر خواهند بود.
هشدار نهایی این نهاد تحقیقاتی حاکی از آن است که حتی در صورت بازگشایی سریع تنگه هرمز، آسیب به زیرساختهای پالایشی در خلیج فارس ممکن است نیازمند زمان و سرمایهگذاری کلانی باشد که این مسئله، فشار بر بازار جهانی مواد معدنی حیاتی را برای مدت طولانی حفظ خواهد کرد.
