به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، در سالهای اخیر، گزارشهای منتشر شده پیرامون شناسایی ذخایر جدید و پیشرفتهای فناورانه در زمینه جداسازی عناصر نادر خاکی در ایران، تکههای پازلی را کنار هم قرار میدهند که تصویری متفاوت از آینده اقتصادی کشور را ترسیم میکند: ایران در حال گذار از مرحله «داشتن ذخیره» به مرحله «حکمرانی بر مواد معدنی حیاتی» است.
این مسیر تنها به استخراج یک ماده یا راهاندازی یک واحد فرآوری محدود نمیشود؛ بلکه شامل یک رویکرد جامع از طراحی سیاستگذاریهای کلان، توسعه فناوریهای بومی و شکلدهی به یک زنجیره ارزش ملی است.
دستاوردهای کلیدی ایران در مسیر استقلال فناورانه
در چارچوب این استراتژی جدید، اقدامات متعددی که پیش از این پراکنده به نظر میرسیدند، اکنون بخشی از یک نقشه راه منسجم را تشکیل میدهند:
- تدوین نقشه راه: ابلاغ فهرست ۳۰ ماده معدنی حیاتی و راهبردی کشور و تشکیل کارگروه تخصصی برای مدیریت این حوزه.
- پیشرفتهای فناورانه: راهاندازی پایلوت تولید اکسیدهای عناصر نادر خاکی و دستیابی به تولید اکسیدهایی با خلوص بالای ۹۹ درصد.
- توسعه زیرساختهای صنعتی: افتتاح نخستین واحد فرآوری مونازیت در منطقه غرب آسیا.
- اکتشافات استراتژیک: شناسایی ذخایر مهمی نظیر مروست یزد و آغاز دهها پروژه اکتشافی و فناورانه با حمایت از شرکتهای دانشبنیان.
تغییر پارادایم: از ذخیره معدنی تا قدرت اقتصادی
با توجه به رقابت فزاینده جهانی بر سر عناصر نادر خاکی، تجربه روزافزون نشان داده است که این مواد فراتر از یک کالای تجاری، به ابزاری قدرتمند برای اعمال نفوذ اقتصادی در سیاستهای بینالمللی تبدیل شدهاند. در چنین فضای رقابتی و پرشتابی، اتکای صرف به وجود ذخایر زیرزمینی کفایت نمیکند.
جایگاه واقعی ایران در اقتصاد آینده، نه در حجم ذخایر، بلکه در توانایی تلفیق دانش، سرمایه، فناوری و سیاستگذاری مستمر تعریف خواهد شد. حکمرانی بر این حوزه باید به یک اولویت ملی تبدیل شود تا بتوان از «داشتن معدن» به «کنترل زنجیره ارزش» رسید.
