به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، صنعت گوهرسنگهای جهان که اکنون در مسیر رشد مستمر ۶ درصدی قرار دارد، تا سال ۲۰۲۶ ارزشی بالغ بر ۳۵ میلیارد دلار را تجربه خواهد کرد؛ بازاری که با نفوذ پلتفرمهای آنلاین و تقاضای فزاینده برای جواهرات لوکس، به یکی از پرسودترین حوزههای معدنی تبدیل شده است. اما در این بازار پررونق، جایگاه ایران به عنوان سرزمینی با ذخایر متنوع فیروزه، عقیق و گارنت، به هیچ عنوان متناسب با پتانسیلهای طبیعیاش نیست.
زنجیرهایِ پایِ صنعت جهانی گوهرسنگ؛ از خامفروشی تا فقدان برند
کارشناسان معتقدند ریشه ناکامی ایران در تصاحب سهم عادلانه از این تجارت، به مجموعهای از ضعفهای زیرساختی بازمیگردد. «خامفروشی»، «ضعف در بازاریابی بینالمللی» و «کمبود واحدهای پیشرفته فرآوری و تراش» از جمله چالشهایی است که باعث شده ارزش افزوده این سنگهای ارزشمند، نصیب واسطهها و بازارهای مقصد شود نه اقتصاد داخلی. نبودِ یک برند ملی نیز مزید بر علت شده تا تولیدات ایران در بازارهای جهانی کمتر دیده شوند.
شکاف میان برنامه و واقعیت
در حالی که وزارت صمت «سند توسعه صنعت گوهرسنگ» را با هدف رسیدن به سهم یک درصدی تا سال ۱۴۰۵ و دو درصدی تا سال ۱۴۱۰ تدوین کرده است، فعالان بخش خصوصی نسبت به تحقق این ارقام با تردید مینگرند. هومن زنگنه، رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان طلا و جواهر، با بیان اینکه اهداف ترسیمشده دور از ذهن است، بر شکاف عمیق میان سیاستگذاریها و زیرساختهای واقعی صحه میگذارد.
نسخه عبور از بنبست
با وجود این چالشها، ظرفیت تبدیل شدن ایران به یک بازیگر منطقهای همچنان پابرجاست. متخصصان تأکید دارند که کلید قفل این بازار در دستان سه راهبرد اساسی است:
۱. سرمایهگذاری در فناوری فرآوری: گذار از روشهای سنتی به متدهای نوین برش و صیقل برای افزایش ارزش افزوده.
۲. حمایت واقعی از خوشههای تخصصی: فراتر از اسناد کاغذی، ایجاد زیرساختهای آموزشی و تراش در نزدیکی مناطق معدنی.
۳. تسهیل تجارت الکترونیک: همگامسازی با روندهای نوظهور جهانی در فروش آنلاین و استفاده از ابزارهای بورس کالا برای ساماندهی معاملات.
اگر سیاستگذاران بتوانند با جذب سرمایهگذار و رفع موانع دستوپاگیر صادراتی، از ظرفیتهای نهفته در دل کوههای ایران بهرهبرداری کنند، این صنعت میتواند به یکی از پیشرانهای اقتصاد معدنی ایران تبدیل شود؛ در غیر این صورت، این ثروت ملی همچنان در مسیر خامفروشی و کاهش سهم در بازار جهانی باقی خواهد ماند.
