به گزارش اختصاصی دمیر نیوز؛ جزئیات این توافق بدین شرح است:
تراز نامتعادل قدرت در میز مذاکره
بر اساس مفاد اعلامشده، ایالات متحده تعرفههایی تا سقف ۱۵ درصد بر مجموعهای از کالاهای اروپایی از جمله خودرو، فولاد، مواد غذایی و ماشینآلات اعمال خواهد کرد. در مقابل، اتحادیه اروپا متعهد شده است تعرفههای وارداتی بر کالاهای آمریکایی را بهشدت کاهش داده و مسیر سرمایهگذاری شرکتهای آمریکایی را در زیرساختهای انرژی و فناوری اروپا تسهیل کند.
در کنار این مفاد، بخش انرژی سهم عمدهای در توافق دارد: بروکسل موظف به واردات بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار گاز طبیعی مایع، نفت و انرژیهای تجدیدپذیر از آمریکا طی پنج سال آینده شده است؛ موضوعی که برای واشنگتن، نهتنها دستاوردی اقتصادی بلکه ابزاری ژئوپلیتیکی در جهت وابستهتر کردن اروپا به منابع انرژی خود قلمداد میشود.
واکنش اروپا؛ از ابراز رضایت تاکتیکی تا خشم راهبردی
واکنش کشورهای عضو اتحادیه اروپا نسبت به این توافق یکدست نبوده است؛ فرانسه آن را «یک عقبنشینی استراتژیک» و تحمیل خواستههای اقتصادی واشنگتن با تهدید تعرفهای خواند. آلمان با لحنی محتاطانهتر، نسبت به پیامدهای صنعتی آن هشدار داد و خواستار بازنگری در برخی مفاد شد.
در مقابل، کشورهایی مانند ایتالیا، لهستان و جمهوری چک از توافق استقبال کرده و آن را «واقعگرایانه و گامی در مسیر ثبات اقتصادی» توصیف کردهاند.
این واکنشهای متضاد، شکاف موجود در سیاست خارجی و تجاری اتحادیه اروپا را بار دیگر آشکار ساخت؛ شکافی که به باور بسیاری از کارشناسان، قدرت چانهزنی جمعی اروپا در برابر بازیگران بزرگی چون آمریکا و چین را بهشدت تضعیف میکند.
واشنگتن و سیاست فشار اقتصادی هدفمند
توافق اخیر را نمیتوان جدا از الگوی رفتاری دولت ترامپ در قبال متحدان غربی تحلیل کرد. رئیسجمهور آمریکا بار دیگر نشان داد که ابزارهای اقتصادی را به مثابه اهرمهایی برای تحقق اهداف سیاسی و ژئوپلیتیکی بهکار میگیرد. سیاستی که پیشتر در قبال ناتو، چین، مکزیک و حتی کره جنوبی تجربه شده بود.
در اینجا، آمریکا با استفاده از تهدید وضع تعرفههای سنگین، اروپا را به پای میزی کشاند که دستورکار آن را یکسویه خود تنظیم کرده بود؛ سپس با ارائه بستهای از «امتیازهای حداقلی»، از طرف اروپایی تعهداتی راهبردی و بلندمدت گرفت که وزن اقتصادیشان بسیار سنگینتر از امتیازات ظاهری بود.
بازارها چه میگویند؟
واکنش اولیه بازارهای جهانی به توافق، ترکیبی از آرامش و نگرانی بود؛ بازارهای انرژی، بهویژه گاز طبیعی، رشد ملایمی را تجربه کردند. بورس فرانکفورت و پاریس افتهایی در صنایع صادراتمحور ثبت کردند. شرکتهای خودروسازی مانند فولکسواگن، پژو، و رنو از بزرگترین بازندگان روز بعد از توافق بودند.
از سوی دیگر، شاخص دلار اندکی تقویت شد و اوراق خزانهداری آمریکا نیز افزایش تقاضا را تجربه کردند؛ نشانهای از افزایش اعتماد سرمایهگذاران به مسیر اقتصادی واشنگتن.
مصالحه برای امروز، نگرانی برای فردا
توافق تجاری جدید میان آمریکا و اتحادیه اروپا، شاید در کوتاهمدت از بروز یک بحران اقتصادی میانقارهای جلوگیری کند، اما در واقع برآمده از توازن نابرابر قدرت و حاصل سیاست فشار اقتصادی هدفمند آمریکاست.
اتحادیه اروپا، در غیاب یک جبهه واحد و یک استراتژی قاطع، ناچار به پذیرش توافقی شده که از بسیاری جهات استقلال اقتصادی و سرمایهای آن را به چالش میکشد. این توافق، اگرچه بهظاهر نوعی آتشبس تجاری است، اما درواقع نشانهای از تغییر تراز جهانی قدرت در اقتصاد سیاسی بینالملل است؛ ترازویی که کفه آن هر روز بیش از گذشته به نفع ایالات متحده سنگین میشود./
