خلیفه سلطانی دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اعلام کرده است ظرفیت تولید فولاد کشور ۶۰ میلیون تن است و تولید واقعی ۳۲ میلیون تن است به نحوی که حدود ۱۵ میلیون تن ظرفیت پنهان در زنجیره فولاد وجود دارد.
وی تصریح کرد: این ظرفیت پنهان در شرایط اضطراری فعال شده و مانع بروز کمبود در بازار داخلی شد. به همین دلیل با وجود آسیبهایی که به فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و برخی واحدهای دیگر وارد شد، هیچگونه کمبود جدی در بازار داخل ایجاد نشد.
یکی از اهداف حمله به فولاد مبارکه، ایجاد کمبود ورق برای صنایع پاییندستی به ویژه لوازم خانگی بود اما در کشور واحدهای دیگری نیز ورق فولادی تولید میکنند و با برنامهریزی واحدهای داخلی، تامین تختال موردنیاز فولاد مبارکه از طریق دیگر تولیدکنندگان انجام شد.
البته شرکت فولاد مبارکه متعهد شد که همانند گذشته نیاز صنایع لوازم خانگی را تامین کند.
این موضوع نشان داد که تنوع تولیدکنندگان و نبود وابستگی مطلق به یک واحد، مانع شکلگیری بحران شد.
جهش در بهرهبرداری از ظرفیت داخلی و همکاری میانصنعتی
پس از حملات دشمن، رویکرد واحدهای تولیدی به سمت استفاده حداکثری از ظرفیت داخلی رفت:
– تامین مواد اولیه از منابع داخلی به جای واردات
– فعالسازی خطوط سه شیفت
– همکاری واحدهای مختلف برای تامین ورق، شمش و تختال موردنیاز بازار
این همکاری باعث شد که خلاهای ناشی از آسیب به برخی زیرساختها سریعا جبران شود.
مدیریت انرژی و رشد تولید علیرغم محدودیتها
گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نشان میدهد تولید فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ با رشد ۶.۲ درصدی به ۳۲.۱ میلیون تن رسید.
و تولید آهن اسفنجی هم ۱۶ درصد افزایش یافته و محدودیتهای انرژی با ورود ظرفیتهای خودتامینی و مدیریت بهینه کنترل شده است.
این ارقام نشان میدهد که حتی در شرایط فشار و محدودیت هم روند رشد تولید ادامه یافته است.
اقدامات حمایتی دولت برای پایداری تولید
وزارت صمت و وزارت نفت نیز مجموعهای از اقدامهای حمایتی را برای حفظ چرخه تولید به کار گرفتند:
– تامین ارز موردنیاز صنایع فولادی و پتروشیمی
– تسریع ترخیص مواد اولیه
– همکاری برای تامین انرژی
– تخصیص سرفصلهای جدید برای بازسازی واحدهای آسیبدیده
– پیگیری بیمه بیکاری و حمایت معیشتی از کارگران
– حمایت از طرحهای صنعتی با پیشرفت بالای ۸۰ درصد
این مجموعه اقدامات، سرعت بازگشت واحدهای صنعتی به ظرفیت عادی را افزایش داد.
مدیران واحدهای بزرگ مانند فولاد مبارکه تاکید کردهاند که حفظ اشتغال، انگیزه اصلی تسریع در بازیابی تولید بوده است. این رویکرد باعث شد که:
– واحدهای پاییندست دچار رکود نشوند
– زنجیره تولید داخلی با حداقل وقفه ادامه یابد
این موضوعات نشان میدهد تابآوری صنعتی ایران فراتر از انتظار دشمن بود و آنها را برای فلجسازی اقتصاد ایران از طریق حمله به زیرساختهای صنعتی ناکام کرد.
دلایل اصلی این ناکامی عبارتاند از:
– وجود ظرفیت مازاد و پنهان در زنجیره تولید
– تنوع واحدهای تولیدی و عدم وابستگی به یک گلوگاه
– هماهنگی سریع میان صنایع برای تامین مواد اولیه
– پشتیبانی حاکمیتی از تولید و تامین انرژی و ارز
– توان فنی و مهندسی داخلی برای ترمیم خسارتها
– اولویت دادن به حفظ اشتغال و استمرار تولید
به صورت کلی با وجود حمله به شرکتهای فولادی نه تنها بازار داخلی با کمبود مواجه نشد، بلکه برخی بخشها توانستند با سرعت بیشتری فعالیت کنند و میزان تولید فولاد نیز در مقیاس ملی ثابت مانده یا افزایش یافت. این وضعیت نشان میدهد که تابآوری صنعتی ایران بسیار بالاتر از برآورد دشمنان بوده و ساختار تولیدی کشور توان مقاومت و بازیابی قابل توجهی دارد.
