به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، مدیریت بار صنایع انرژیبر که از هفتههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ آغاز شده، در کنار تحولات همزمان در عرضه و تقاضای برق، تصویری پیچیدهتر اما تا حدی امیدوارکنندهتر از وضعیت تابستان امسال نسبت به سال گذشته ترسیم میکند. اگرچه بخشی از ظرفیت نیروگاهی کشور در ماههای اخیر از مدار خارج شده و آسیبهایی به زیرساختها وارد آمده است، اما کاهش مصرف برخی صنایع بزرگ و گسترش بازار برق آزاد، پتانسیل مهار شدت خاموشیها را دارد. با این حال، این مهار، هزینهای سنگین برای تولیدکنندگان به همراه خواهد داشت.
وضعیت مصرف و تولید برق صنعتی:
صنایع کشور در مجموع حدود ۱۷ هزار مگاوات برق مصرف میکنند که نزدیک به ۸۵۰۰ مگاوات آن مربوط به صنایع انرژیبر است. در این میان، فولاد با مصرف حدود پنج هزار مگاوات، بزرگترین مصرفکننده برق صنعتی محسوب میشود و پس از آن سیمان، آلومینیوم و صنایع فلزی قرار دارند. مجتمعهای پتروشیمی عمدتاً برق و بخار مورد نیاز خود را از طریق نیروگاهها و یوتیلیتیهای اختصاصی تأمین میکنند و وابستگی مستقیمی به شبکه سراسری ندارند.
چالشهای تأمین برق:
آسیب واردشده به زیرساختهای نیروگاهی کشور، حدود سه هزار مگاوات از ظرفیت نیروگاهی را از مدار خارج کرده است. همچنین بخشی از ظرفیت نیروگاه خودتأمین فولاد مبارکه نیز دچار آسیب شده که بازگشت آن به مدار، نیاز به برق شبکه را افزایش خواهد داد.

برنامه مدیریت بار و نقش بازار آزاد:
بر اساس برنامه اعلامشده، صنایع انرژیبر موظفند در خرداد حدود ۶۰ درصد و در تیر و مرداد تا ۹۰ درصد مصرف برق یارانهای خود را کاهش دهند. این محدودیتها، ادامه فعالیت صنایع را تنها از طریق خرید برق آزاد، برق سبز یا وارداتی ممکن میسازد. در نتیجه، بازار برق آزاد در تابستان امسال نقشی تعیینکننده در بقای تولید صنعتی ایفا خواهد کرد.
حجم برق قابل معامله در بازار آزاد در تابستان امسال به حدود سه تا سههزار و ۵۰۰ مگاوات افزایش یافته است که نسبت به ۹۰۰ مگاوات سال گذشته، بهبود محسوسی نشان میدهد. این افزایش ناشی از عرضه برق آزاد بیشتر، ورود احتمالی برق وارداتی، توسعه گواهیهای صرفهجویی و اتصال واحدهای بخار نیروگاههای سیکلترکیبی به مدار است. با این حال، این رقم همچنان فاصله زیادی با مصرف ۸۵۰۰ مگاواتی صنایع انرژیبر دارد.
تغییر متغیرها به نفع صنایع:
برخی متغیرها امسال به نفع صنایع تغییر کرده است. از یکسو، دو مصرفکننده بزرگ برق کشور با افت محسوس مصرف مواجه شدهاند و از سوی دیگر، وضعیت نیروگاههای برقآبی نسبت به تابستان گذشته اندکی بهتر ارزیابی میشود. نیروگاههای برقآبی که سال گذشته به دلیل استفاده از ذخایر سدها برای جبران ناترازی گاز و کمبود بارشها، با فشار شدیدی روبرو بودند، امسال بخشی از ظرفیت خود را که حدود ۱۵ هزار مگاوات نامی است، قابل استفاده دارند و میتوانند بخشی از کمبود ناشی از خروج نیروگاهها را جبران کنند.
افزایش هزینه تأمین برق:
مسئله اصلی برای صنایع، تنها خاموشی نیست، بلکه هزینه تأمین برق است. قیمت برق آزاد در دوره اوج محدودیتها در سال گذشته تا مرز ۹ و حتی ۱۰ سنت افزایش یافت. هرچه محدودیت برق یارانهای بیشتر شود، وابستگی صنایع به بازار آزاد افزایش یافته و قیمتها بالا میرود. بنابراین، حتی اگر شدت خاموشیها کمتر شود، صنایع احتمالاً با هزینهای بهمراتب بالاتر برای حفظ تولید مواجه خواهند شد.
قانون مانعزدایی و ظرفیت نیروگاهی صنایع:
اجرای ماده ۴ قانون مانعزدایی از توسعه صنعت برق، که صنایع انرژیبر را ملزم به احداث نیروگاه حرارتی و تجدیدپذیر کرده، همچنان با ابهاماتی همراه است. تا پایان سال گذشته، حدود ۲۸۸۰ مگاوات ظرفیت اسمی نیروگاهی توسط صنایع ایجاد شده بود، اما ظرفیت عملی آن کمتر از این رقم برآورد میشد و بخشی از پروژههای جدید نیز هنوز به بهرهبرداری نرسیدهاند. حملات اخیر نیز وضعیت این برنامه را پیچیدهتر کرده است.
جمعبندی:
در مجموع، اگرچه تابستان ۱۴۰۵ همچنان با محدودیت برق برای صنایع همراه خواهد بود، اما به نظر میرسد شدت بحران نسبت به سال گذشته اندکی کمتر باشد. با این حال، کاهش خاموشی الزاماً به معنای کاهش فشار بر تولید نیست، زیرا بخش مهمی از این فشار اکنون از مسیر افزایش هزینه برق آزاد و انتقال بار مالی به صنایع اعمال میشود؛ مسیری که میتواند سودآوری و رقابتپذیری بخش صنعت را بیش از گذشته تحت تأثیر قرار دهد.