تازهترین برآوردها حکایت از آن دارند که میزان تقاضای جهانی فولاد تا پایان دهه جاری روندی صعودی خواهد داشت به طوری که در سال ۲۰۳۰ از مرز ۲ میلیارد تن عبور خواهد کرد.
بازار جهانی فولاد در چند سال گذشته تحت تاثیر عوامل بنیادی (عرضه و تقاضا) و ریسکهای ژئوپلیتیک شاهد نوسان چشمگیر قیمت بوده است. بررسی آمارها از سال ۲۰۲۰ تاکنون نشان میدهد؛ بالاترین قیمت ثبتشده برای فولاد مربوط به سپتامبر ۲۰۲۱ بوده است. از آن زمان، فولاد در روند نوسانی قیمت گرفتار شده و در مجموع نزولی بوده است.
در ادامه این گزارش، به طور اجمالی به بررسی روند تولید و تقاضای جهانی فولاد و قیمت آن در سالهای اخیر و چشمانداز کوتاهمدت این کامودیتی استراتژیک میپردازیم.
تولید
آمارهای انجمن جهانی فولاد نشان میدهد، در دهههای اخیر میزان تولید جهانی فولاد روندی صعودی داشته و از ۱۸۹ میلیون تن در سال ۱۹۵۰ به ۱۸۹۲ میلیون تن در سال ۲۰۲۳ رسیده است. بزرگترین تولیدکننده فولاد خام جهان در سال ۲۰۲۳ کشور چین با بیش از یک هزار میلیون تن بوده است. هند، ژاپن، آمریکا و روسیه در رتبههای بعدی جای گرفتند. ایران نیز با تولید ۳۱ میلیون تن فولاد خام، رتبه ۱۰ جهان را کسب کرد.
۵۰ شرکت برتر تولیدکننده فولاد جهان عمدتا در این کشورها فعالیت میکنند. در سال ۲۰۲۳ بزرگترین شرکت تولیدکننده فولاد جهان، شرکت چینی «گروه بائوو» با بیش از ۱۳۰ میلیون تن حجم تولید بوده است. در این سال، شرکت فولاد مبارکه با تولید ۱۰.۳۳ میلیون تن فولاد خام رتبه ۴۲ این فهرست را از آن خود کرد و در میان بزرگان جای گرفت.
در سال گذشته میزان تولید فولاد خام جهان با ۲ میلیون تن افزایش نسبت به سال ۲۰۲۲ به سطح ۱۸۹۲ میلیون تن رسید.
در تصویر شماره یک روند صعودی تولید فولاد خام جهان مشاهده میشود.
تقاضا
از سال ۲۰۲۲ میزان تقاضای جهانی فولاد همگام با تشدید بحرانهای اقتصادی در چین و اروپا روندی نزولی پیدا کرد. هر چند میزان تقاضا در همه مناطق جهان یکسان نبوده است، به طوری که بر اساس برآوردها، از ۸ منطقه مورد بررسی، ۳ منطقه با افزایش تقاضا و ۵ منطقه با افت تقاضای فولاد در سال ۲۰۲۴ روبهرو خواهند شد.
در تصویر شماره ۲ میزان تغییر تقاضای فولاد برای ۸ منطقه نشان داده شده است. کشورهای چین، آمریکا، ژاپن، کره جنوبی، روسیه و ترکیه به ترتیب بزرگترین مصرفکنندگان فولاد جهان به شمار میروند.
انجمن فولاد اروپا (یوروفر) در گزارشی تحلیلی از میزان مصرف فولاد در ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا نوشته است: در سه ماه نخست ۲۰۲۴ میزان مصرف فولاد با ۳.۱ درصد کاهش نسبت به سه ماه پایانی ۲۰۲۳ روبهرو شد. این کاهش مصرف ناشی از افت تقاضا از سه ماه دوم ۲۰۲۲ به دلیل شروع یورش روسیه به اوکراین بوده است. میزان تقاضا و مصرف به دلیل کاهش فعالیتهای تولیدی و افزایش بیثباتی اقتصاد جهانی تا اوایل امسال ادامه داشت. البته انتظار میرود در سال ۲۰۲۴ در مجموع شاهد شرایط نسبتا بهتری باشیم.
صادرکنندگان- واردکنندگان
بررسی آمارهای سال ۲۰۲۳ نشان میدهد، بزرگترین صادرکننده فولاد جهان در این سال چین بوده است. حجم صادرات فولاد این کشور در سال گذشته به ۹۴.۳ میلیون تن رسید. این کشور همچنین در حوزه واردات، با ۱۱ میلیون تن، عنوان چهاردهمین واردکننده بزرگ را کسب کرد. در مقابل، اتحادیه اروپا (شامل ۲۷ کشور اروپایی) با ۳۹.۲ میلیون تن بزرگترین واردکننده فولاد سال گذشته بود. اتحادیه اروپا در حوزه صادرات با ۲۶ میلیون تن رتبه چهارم جهان را به دست آورد.
ایران با ۱۱.۹ میلیون تن صادرات، در فهرست صادرکنندگان بزرگ فولاد جهان، رتبه ۱۱ جهان را در اختیار داشت.
در جدولهای زیر بزرگترین صادرکنندگان و واردکنندگان فولاد جهان در سال ۲۰۲۳ معرفی شدهاند.
بزرگترین صادرکنندگان
| رتبه | کشور | حجم صادرات (میلیون تن) |
| ۱ | چین | ۹۴.۳ |
| ۲ | ژاپن | ۳۲.۲ |
| ۳ | کره جنوبی | ۲۷.۰ |
| ۴ | اتحادیه اروپا | ۲۶.۰ |
| ۵ | آلمان | ۲۲.۵ |
| ۶ | ایتالیا | ۱۶.۱ |
| ۷ | بلژیک | ۱۴.۶ |
| ۸ | روسیه | ۱۳.۹ |
| ۹ | ترکیه | ۱۲.۷ |
| ۱۰ | برزیل | ۱۲.۳ |
| ۱۱ | ایران | ۱۱.۹ |
| ۱۲ | هلند | ۱۱.۸ |
بزرگترین واردکنندگان
| رتبه | کشور | حجم واردات (میلیون تن) |
| ۱ | اتحادیه اروپا | ۳۹.۲ |
| ۲ | آمریکا | ۲۶.۴ |
| ۳ | آلمان | ۱۸.۷ |
| ۴ | ایتالیا | ۱۸.۷ |
| ۵ | ترکیه | ۱۸.۰ |
| ۶ | مکزیک | ۱۷.۵ |
| ۷ | کره جنوبی | ۱۵.۰ |
| ۸ | ویتنام | ۱۴.۰ |
| ۹ | تایلند | ۱۳.۷ |
| ۱۰ | اندونزی | ۱۲.۴ |
| ۱۱ | فرانسه | ۱۱.۸ |
| ۱۲ | بلژیک | ۱۱.۶ |
چشمانداز
با وجود همه مشکلات اقتصادی و ژئوپلیتیک در چند سال گذشته، تحلیلگران بازار نسبت به آینده صنعت فولاد خوشبین هستند. تازهترین برآوردها حکایت از آن دارند که میزان تقاضای جهانی فولاد تا پایان دهه جاری روندی صعودی خواهد داشت به طوری که در سال ۲۰۳۰ از مرز ۲۰۰۰ میلیون تن عبور خواهد کرد. کاهش نرخهای بهره و اجرای سیاستهای انبساطی از سوی چین، اروپا و آمریکا، همچنین ازسرگیری فعالیتهای عمرانی در اقتصادهای بزرگ به افزایش تقاضا برای فولاد منجر خواهد شد.
افزایش تقاضا تا پایان دهه جاری فرصت مناسبی برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان فولاد جهان است تا سهم بزرگتری از بازار را کسب کنند. در این میان، فولادسازان ایرانی هم فرصت مناسبی دارند تا با حمایت دولت و اجرای سیاستهای مناسب، جای پای خود را محکم کنند.
