به گزارش اختصاصی دمیر نیوز، بررسی معاملات هفته سوم مهر ماه نشان می‌دهد بازار شمش و اسلب در بورس کالای ایران با تحرکاتی همراه بوده است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، در معاملات ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵، حدود ۹۹ درصد شمش بلوم عرضه‌شده در تالار اصلی معامله شد. همچنین قیمت معاملات نقدی شمش نسبت به میانگین معاملات نقدی کاهش ۰.۴ درصدی و نسبت به میانگین معاملات اعتباری هفته گذشته افزایش ۱۱.۹ درصدی را تجربه کرد.
این ارقام از تحرک بازار مواد اولیه حکایت دارند، اما برای نتیجه‌گیری درباره بهبود وضعیت تقاضا کافی نیستند. در شرایطی که قدرت خرید مصرف‌کنندگان محدود است و رکود ساخت‌وساز همچنان بر بازار محصولات نهایی سایه انداخته، بخشی از معاملات ممکن است با هدف حفظ ارزش سرمایه یا بهره‌گیری از نوسانات قیمتی انجام شود. ازاین‌رو، در هفته پایانی مهرماه باید میان حجم معاملات بورس کالا و تقاضای واقعی مصرف‌کنندگان تمایز قائل شد. تداوم فروش بالای شمش زمانی می‌تواند نشانه‌ای از تقویت بازار باشد که با افزایش سفارش‌های واقعی و بهبود معاملات در حلقه‌های بعدی زنجیره فولاد همراه شود.
نرخ ارز و هزینه تولید؛ دو عامل حمایتی قیمت‌ها
نوسانات نرخ ارز و تغییرات قیمت مواد اولیه از مهم‌ترین متغیرهایی هستند که می‌توانند در روزهای پایانی مهرماه از قیمت محصولات فولادی حمایت کنند. افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و سایر نهاده‌های تولید، در کنار انتظارات تورمی، ممکن است مانع کاهش محسوس قیمت‌ها شود.
در کنار این عوامل، احتمال تشدید محدودیت‌های انرژی و کاهش برق‌رسانی به واحدهای فولادی نیز می‌تواند بر میزان تولید و عرضه کارخانه‌ها اثر بگذارد. در صورت کاهش عرضه، حتی در شرایطی که تقاضا همچنان ضعیف است، امکان افزایش قیمت یا مقاومت بازار در برابر کاهش وجود خواهد داشت. با این حال، رشد قیمت‌ها در اثر افزایش هزینه تولید یا محدودیت عرضه را نباید با رونق بازار یکسان دانست. چنانچه تقاضای مصرفی تقویت نشود، افزایش قیمت‌ها می‌تواند به کاهش بیشتر قدرت خرید و طولانی‌تر شدن رکود معاملات منجر شود.
بازار جهانی؛ بدون پشتوانه قدرتمند تقاضا
چشم‌انداز بازار جهانی فولاد نیز از وجود محرکی قدرتمند برای رشد قیمت‌ها حکایت نمی‌کند. بر اساس پیش‌بینی مطرح‌شده از سوی انجمن جهانی فولاد، تقاضای جهانی فولاد با تغییر محسوسی همراه نخواهد بود و تقاضای فولاد چین نیز با کاهش حدود ۲ درصدی مواجه می‌شود. در چنین شرایطی، بازار جهانی نمی‌تواند به‌تنهایی پشتوانه‌ای قوی برای افزایش قیمت فولاد در ایران فراهم کند. بنابراین، مسیر بازار داخلی در هفته پایانی مهرماه بیش از گذشته به متغیرهایی مانند نرخ ارز، وضعیت عرضه در بورس کالا، هزینه تولید، محدودیت‌های انرژی و سطح نقدینگی فعالان اقتصادی وابسته خواهد بود.
سه سناریو برای هفته پایانی مهرماه
سناریوی نخست؛ تثبیت قیمت‌ها: اگر عرضه شمش در بورس کالا با استقبال مناسب خریداران همراه شود و بخش عمده محصولات عرضه‌شده به فروش برسد، احتمال تثبیت قیمت‌ها و تداوم حمایت از بازار افزایش خواهد یافت.
سناریوی دوم؛ اصلاح قیمت‌ها: در صورتی که حجم عرضه افزایش یابد، اما تقاضا توان جذب محصولات را نداشته باشد، احتمال کاهش قیمت‌های معاملاتی و آغاز اصلاح در بازار دور از انتظار نخواهد بود. در این سناریو، ضعف تقاضای واقعی می‌تواند اثر عوامل افزایشی را محدود کند.
سناریوی سوم؛ رشد ناشی از محدودیت عرضه: چنانچه محدودیت‌های انرژی به کاهش محسوس تولید و عرضه کارخانه‌ها منجر شود و هم‌زمان نرخ ارز نیز در مسیر افزایشی قرار گیرد، احتمال رشد قیمت‌ها تقویت خواهد شد؛ هرچند پایداری این روند همچنان به وضعیت تقاضا وابسته است.
در کنار این عوامل، اخبار سیاسی و تحولات منطقه‌ای نیز می‌توانند از مسیر تأثیرگذاری بر انتظارات و نرخ ارز، رفتار معامله‌گران را تغییر دهند.
توصیه به فعالان بازار؛ مدیریت موجودی به‌جای پیش‌بینی قطعی
در شرایط فعلی، تعویق خرید با امید به کاهش قیمت‌ها، بدون در نظر گرفتن احتمال افزایش نرخ ارز یا محدودیت عرضه، تصمیمی بدون ریسک نیست. از سوی دیگر، خرید هیجانی با انتظار افزایش قطعی قیمت‌ها نیز می‌تواند سرمایه فعالان بازار را در موجودی‌های کم‌گردش گرفتار کند.
مصرف‌کنندگان نهایی بهتر است خرید را بر اساس نیاز واقعی، برنامه مصرف و توان نقدینگی خود تنظیم کنند. خرید مرحله‌ای، متناسب با نیاز و شرایط مالی، می‌تواند ریسک ورود در یک سطح قیمتی نامناسب را کاهش دهد.
بازرگانان و بنگاه‌های فروش نیز باید مدیریت موجودی، سرعت گردش کالا و هزینه تأمین مالی را در اولویت قرار دهند. برای تولیدکنندگان، کنترل موجودی مواد اولیه و حفظ حاشیه سود در برابر نوسانات هزینه تولید اهمیت ویژه‌ای دارد.
نویسنده: وحید سیف اللهی، کارشناس بازار فولاد
