به گزارش دمیرنیوز، محاصره دریایی و اختلال در حمل دریایی، معادلات تجارت خارجی ایران را تحتتاثیر قرار داده است و صادرکنندگان مواد معدنی نیز از این وضعیت مستثنی نیستند و ناچار به استفاده از مسیرهای جادهای و ریلی شدهاند. البته در حال حاضر بخش معدن کشور با یک چالش جدی در مبدا تولید روبهرو است، بهطوری که در برخی محصولات تولید صرفا پاسخگوی نیاز داخل است و مازادی برای عرضه در بازار جهانی وجود ندارد.
وقوع جنگ، کمبود مواد ناریه، دشواری تامین سوخت، محدودیت نقدینگی و استهلاک تجهیزات بخشی از ظرفتی تولید معادن را کاهش داده و در نتیجه، میزان تولیدی که میتواند راهی بازارهای صادراتی شود، محدود شده است.
در همین زمینه، سید سهراب حسینی، نایب رئیس اتحادیه حفاران غیرنفتی و کارشناس حوزه معدن در گفتوگو با خبرنگار بازار بیان کرد:
با توجه به تداوم محاصره دریایی، صادرات از این مسیر به نحوی متوقف شده و از مسیرهای زمینی بهصورت جادهای و ریلی، تا حدودی انجام میشود. ضمن این که بازار داخل به مواد معدنی نیاز دارد و بخشی از تولید در داخل مصرف میشود.
حسینی افزود: از سوی دیگر، بخشی از عملیاتهای معدنی ابتدای امسال متوقف شد و مشکلاتی که به وجود آمد باعث شد بخشی از تولید مازاد که برای صادرات در نظر گرفته میشد، به اندازه مورد نیاز تامین نشود. شاید در ششماهه دوم سال، مازاد تولیدی ایجاد شود که صادرات آن شکل بگیرد.
وی درخصوص دلایلی که به کاهش تولید در معادن منجر شده است، گفت: اولین مسئله و بزرگترین معضل، کاهش ظرفیت عملکرد معادن به دلیل نداشتن مواد ناریه است. مسئله دوم، تعطیلیهای متعددی است که در کشور اتفاق افتاد و در نظام بانکی مشکلاتی را ایجاد کرد. مسئله بعدی، بحث سوخت است و تخصیص سهمیه سوخت به معادن دشوار شده است. این مسائل به علاوه موارد دیگر که پیش آمد، باعث شد ظرفیت فعال بسیاری از معادن، به نوعی کاهش پیدا کند.
حسینی در ادامه گفت: درست است که قیمت مواد معدنی نیز با افزایش نرخ ارز افزایش پیدا میکند و حتی قیمت برخی مواد معدنی به صورت جهانی افزایش می یابد، اما برای تامین تجهیزات، قطعات، پرداخت حقوق و موارد دیگر، نرخ ارز تاثیرگذار است و بر هزینه تمامشده معدنکار اثر میگذارد. در واقع این اثرگذاری باعث میشود که نقدینگی و اعتبارات کاهش یابد و تولید نیز مقداری کاهش پیدا کند.
وی با تاکید بر این که آمارها باید توسط گمرک منتشر شود تا مشخص شود که چه میزان ماده معدنی و از چه مرزی منتقل شده است، گفت: صادرات از مسیر دریایی اندک است، اما انجام میشود. در حال حاضر مهمترین مسیر زمینی که صادرات از آن انجام میشود، ترکیه است و صادرات مواد معدنی از این کشور ۷ برابر افزایش پیدا کرده است.
حسینی با بیان این که برای صادرات به چین نیز منطقه آزاد اینچهبرون مورد استفاده قرار میگیرد، گفت: حمل ریلی از چین به ایران به ۴ بار در روز افزایش پیدا کرده است، در حالی که سابق بر این هر دو هفته یکبار از این مسیر تردد انجام میشد.
حسینی گفت: صادرات ریلی و زمینی مس، آلومینیوم، سرب و روی طبق روال گذشته انجام میشود و حتی افزایش نیز یافته است. در مقابل صادرات زنجیره آهن کاهش پیدا کرده است.
وی با اشاره به این موضوع که در حمل زمینی نحوه بارگیری تفاوت زیادی با حمل دریایی دارد، گفت: امکان صادرات از مسیر ریلی وجود دارد، اما نحوه بارگیری هزینه حمل برای برخی محصولات معدنی، به میزانی افزایش یافته که صادرات برای آنها توجیه اقتصادی ندارد و در نتیجه روند صادرات این محصولات متوقف شده است. از طرف دیگر تحتتاثیر شرایط موجود طرف ایرانی مجبور به ارائه تخفیف به خریداران خارجی شده است.
افزایش ۴ تا ۱۰۰ برابری هزینه حمل
این کارشناس حوزه معدن در پایان گفت: هزینه حمل ریلی نسبت به دریایی با توجه به نوع ماده معدنی و مسیری که صادرات انجام میشود، متفاوت و متغیر است و بین ۴ تا ۱۰۰ برابر تفاوت قیمت وجود دارد.
منبع: تحلیل بازار
