به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، صنعت معدن جهانی در حال گذار از عصر اتکای مطلق به سوختهای فسیلی به دوران «انرژیهای سبز» است؛ تحولی که در آن تأمین پایدار انرژی و کربنزدایی دیگر نه یک تعهد زیستمحیطی، بلکه استراتژی کلیدی برای حفظ رقابتپذیری و بهینهسازی هزینههای بلندمدت تلقی میشود. در این میان، انرژی خورشیدی بهعنوان پیشران اصلی در تولید برق در محل و برقیسازی ناوگان معدنی، نقشی محوری در دگرگونی مدلهای عملیاتی ایفا میکند.
۱. خورشید؛ پیشران استراتژیک در زنجیره ارزش انرژی
بر اساس تحلیلهای «گلوبالدیتا»، انرژی خورشیدی در حال حاضر بالغترین فناوری در میان برنامههای کربنزدایی معادن است. در حالی که تکنولوژیهایی نظیر هیدروژن سبز و سیستمهای جذب کربن (CCS) همچنان در مرحله تحقیق و توسعه قرار دارند، نیروگاههای خورشیدی و سامانههای ذخیرهسازی انرژی (BESS) به فاز اجرایی رسیدهاند.
- دادههای کلیدی: ۱۱٪ از معادن فعال فعلی دارای تولید برق در محل از طریق سیستمهای خورشیدی هستند؛ این رقم در پروژههای معدنی جدید به ۴۱٪ افزایش یافته است.
- توزیع جغرافیایی: اروپا با سهم ۸۷ درصدی در پروژههای معدنی جدید، پیشرو است؛ در حالی که آمریکای شمالی (با ۴٪) و مناطق خاورمیانه و آفریقا در حال شتابدهی به جایگزینی دیزل با منابع تجدیدپذیر هستند.
۲. قراردادهای خرید برق (PPA)؛ ابزار مدیریت ریسک انرژی
از آنجا که احداث نیروگاه اختصاصی برای تمامی معادن مقدور نیست، قراردادهای بلندمدت خرید برق تجدیدپذیر (PPA) به اهرمی حیاتی برای کنترل نوسانات هزینهی انرژی تبدیل شدهاند.
- پیشروان بازار: شرکت BHP با ۱۰ قرارداد (بین ۲۰۱۸-۲۰۲۵) در صدر است و پس از آن ریوتینتو با ۹ قرارداد و آنگلو امریکن با ۶ قرارداد، سهم عمدهای از بازار انرژی پاک را به خود اختصاص دادهاند.
۳. استراتژی «ناوگان تمامبرقی»؛ عبور از هزینههای عملیاتی
هدف نهایی صنعت معدن، جایگزینی کامل ماشینآلات دیزلی با تجهیزات تمامبرقی است. طبق مطالعات دانشگاه هاروارد، برقیسازی ناوگان معادن روباز، مزایای دوگانهای دارد:
- کاهش انتشار: تا ۹۲.۶ درصد کاهش در گازهای گلخانهای.
- بهینهسازی اقتصادی: کاهش ۴۰ تا ۶۲ درصدی در هزینههای عملیاتی (OPEX).
- نمونههای پیشرو: استفاده از سیستمهای ترولی در معدن مس آیتیک (سوئد)، بهکارگیری ۱۰۰ کامیون برقی هوشمند در معدن زغالسنگ ییمین (چین)، و عملیاتیسازی ۵۱ کامیون برقی توسط فرست کوانتوم، نشان از بلوغ این تکنولوژی دارد. پیشبینی میشود تجاریسازی کامل این فرآیند بین سالهای ۲۰۳۵ تا ۲۰۴۰ محقق شود.
۴. چالش هزینه و بازگشت سرمایه در بلندمدت
اگرچه ۴۴ درصد فعالان معدنی، «هزینههای بالای سرمایهگذاری اولیه» (CAPEX) برای تجهیزات برقی و ایستگاههای شارژ را مهمترین مانع توسعه میدانند، اما تحلیلهای موسسه آیدیتکاکس نگاه متفاوتی را ارائه میدهد:
- توجیه اقتصادی: یک کامیون معدنی ۱۵۰ تنی تمامبرقی میتواند در طول عمر عملیاتی خود بیش از ۵.۵ میلیون دلار صرفهجویی مستقیم در مصرف سوخت ایجاد کند که به وضوح استهلاک سرمایهگذاری اولیه را توجیه میکند.
صنعت معدن در حال حرکت به سمتی است که انرژی پاک، به «زیربنای سودآوری» بدل شده است. شرکتهایی که در این مسیر پیشرو باشند، نه تنها از ریسکهای ناشی از نوسانات قیمت سوختهای فسیلی مصون میمانند، بلکه با انطباق سریع با استانداردهای کربنزدایی، سهم بیشتری از بازارهای بینالمللی با شاخصهای ESG بالا کسب خواهند کرد.
