به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، گزارشهای بینالمللی از جمله سالنامه روندهای معدن و فلزات ۲۰۲۳ هشدار میدهند که با نزدیک شدن ۵۰ درصد از مهندسان ماهر معدن به سن بازنشستگی در دهه پیش رو، صنعت معدن با خطر نابودی «دانش ضمنی» و تجربیات عملیاتی روبرو خواهد بود. میانگین سنی ۴۰ تا ۵۰ سال کارگران معدن در سطح جهان، نشاندهنده خروج قریبالوقوع بخش بزرگی از حافظه فنی صنعت از چرخه تولید است.
در ایران، اگرچه بازنشستگان شرکتهای بزرگ معدنی بهصورت پراکنده در نقش مشاور فعالیت میکنند، اما فقدان یک ساختار نهادی، این انتقال دانش را به امری تصادفی تبدیل کرده است. پژوهشها نشان میدهند که برنامههای رسمی «منتورینگ» و مشاوره، نه تنها نرخ حوادث را کاهش میدهند، بلکه با انتقال تجربه مواجهه با خطرات واقعی، جایگزینی برای آموزشهای تئوریک هستند.
گزارشها حاکی از آن است که استفاده سازمانیافته از این ظرفیت، میتواند «مثلث سود» را برای صنعت، نسل جوان و بازنشستگان رقم بزند: کاهش هزینههای حوادث برای صنعت، ارتقای سرعت رشد مهندسان جوان و تأمین معیشت تکمیلی برای بازنشستگان. در این میان، پیشنهاد میشود با الگوبرداری از طرحهایی نظیر «فاجد»، اما با رویکردی معکوس، پستهای مشاور ایمنی و ناظر فنی نیمهوقت برای بازنشستگان تعریف شود تا این سرمایه انسانی به جای بازنشستگی منفعل، به موتور محرک امنیت عملیاتی معادن تبدیل شود.
