به گزارش اختصاصی دمیرنیوز، سیدعباس حسینی با اشاره به هدف‌گذاری رشد ۱۳ درصدی بخش معدن در برنامه هفتم توسعه گفت: دستیابی به این هدف، نیازمند بازنگری در شیوه‌های حکمرانی و توسعه فناوری در این بخش است. این هدف تنها یک شاخص کمی برای افزایش تولید نیست، بلکه نشان‌دهنده جایگاه جدیدی است که برای معدن در ساختار اقتصادی کشور تعریف شده است.
به گفته وی، تحقق رشد ۱۳ درصدی در بخش معدن مستلزم تحول در فرآیندهای تصمیم‌گیری، افزایش بهره‌وری، جذب سرمایه‌های جدید و استفاده گسترده از فناوری‌های نوین در زنجیره معدن و صنایع معدنی خواهد بود. در واقع، رسیدن به این هدف نیازمند آن است که سیاستگذاری، سرمایه‌گذاری و فناوری به صورت هم‌زمان و در چارچوبی منسجم دنبال شوند.
عبور از افزایش تولید به خلق ارزش افزوده
عضو هیأت عامل ایمیدرو با تأکید بر ضرورت تمرکز رویکرد جدید بخش معدن بر خلق ارزش افزوده بیشتر افزود: موضوع دیگر صرفاً افزایش میزان تولید نیست، بلکه باید بتوان از هر تن ماده معدنی، ارزش اقتصادی بیشتری ایجاد کرد.
حسینی ادامه داد: توسعه زنجیره ارزش، ورود فناوری به فرآیندهای تولید و اتخاذ رویکرد آینده‌نگر در سیاستگذاری، از جمله اقداماتی است که دستیابی به اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم توسعه را واقع‌بینانه‌تر می‌کند. در این چارچوب، مواد معدنی نباید تنها به عنوان محصولات اولیه یا خام مورد توجه قرار گیرند، بلکه باید ظرفیت‌های موجود برای فرآوری، تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر و تکمیل حلقه‌های مختلف زنجیره مورد استفاده قرار گیرد.
وی افزود: هر اندازه بخش معدن بتواند فرآیندهای تولید خود را فناورانه‌تر کند و محصولات نهایی‌تری را در زنجیره تولید به بازار عرضه کند، ظرفیت آن برای ایجاد ارزش اقتصادی، افزایش بهره‌وری و تقویت جایگاه خود در اقتصاد کشور نیز بیشتر خواهد شد.
نوآوری، بخشی از حکمرانی معدن
عضو هیأت عامل ایمیدرو، نوآوری را یکی از اجزای اصلی حکمرانی بخش معدن دانست و گفت: تجربه کشورهای موفق نشان می‌دهد مزیت رقابتی آنها تنها به برخورداری از ذخایر طبیعی محدود نمی‌شود، بلکه در ایجاد شبکه‌ای منسجم میان سیاستگذاری، دانشگاه، صنعت، سرمایه و فناوری شکل گرفته است.
به گفته حسینی، برخورداری از ذخایر معدنی به تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده رشد و رقابت‌پذیری باشد. آنچه به این ذخایر ارزش اقتصادی و راهبردی می‌دهد، توان کشور در زمینه اکتشاف، استخراج، فرآوری، توسعه فناوری، تأمین مالی و تبدیل مواد معدنی به محصولات نهایی است.
وی مهم‌ترین چالش امروز بخش معدن را ترجمه مسائل راهبردی این حوزه به مسائل قابل حل برای زیست‌بوم نوآوری عنوان کرد و افزود: برای آنکه نوآوری بتواند به بخشی مؤثر از فرآیند توسعه معدن تبدیل شود، نیاز است مسائل واقعی و اولویت‌دار این بخش به صورت دقیق شناسایی و در اختیار دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و مجموعه‌های فناور قرار گیرد.
حسینی تأکید کرد: ایجاد ارتباط میان نیازهای عملیاتی معدن و توانمندی‌های علمی و فناورانه کشور، می‌تواند زمینه را برای توسعه راهکارهای بومی، کاهش وابستگی فناوری و افزایش بهره‌وری در بخش معدن و صنایع معدنی فراهم کند.
نقش جدید سازمان‌های توسعه‌ای
عضو هیأت عامل ایمیدرو در ادامه به نقش سازمان‌های توسعه‌ای در مسیر تحول بخش معدن اشاره کرد و گفت: ایمیدرو در سال‌های گذشته نقش مهمی در توسعه زیرساخت‌ها و اجرای پروژه‌های بزرگ معدنی ایفا کرده است، اما شرایط جدید ایجاب می‌کند این سازمان فراتر از یک نهاد توسعه‌ای عمل کند.
به گفته وی، ایمیدرو باید به نهادی برای جهت‌دهی به سرمایه‌گذاری، آینده‌نگری فناوری و تکمیل زنجیره ارزش تبدیل شود. در این رویکرد، نقش سازمان‌های توسعه‌ای تنها به اجرای پروژه‌ها یا ایجاد زیرساخت محدود نمی‌شود، بلکه این سازمان‌ها باید بتوانند مسیر حرکت سرمایه، فناوری و ظرفیت‌های صنعتی را در جهت اهداف راهبردی بخش معدن هدایت کنند.
حسینی افزود: جهت‌دهی صحیح به سرمایه‌گذاری‌ها، شناسایی فناوری‌های مورد نیاز آینده، حمایت از توسعه زنجیره‌های ارزش و ایجاد هماهنگی میان بازیگران مختلف، از جمله وظایفی است که می‌تواند نقش سازمان‌های توسعه‌ای را در شرایط جدید پررنگ‌تر کند.
ایمینو؛ حلقه اتصال صنعت و زیست‌بوم دانش‌بنیان
وی همچنین درباره نقش مرکز نوآوری «ایمینو» در زیست‌بوم معدن گفت: ایمینو می‌تواند حلقه اتصال میان صنعت، دانشگاه، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذاران باشد.
حسینی ادامه داد: بخش معدن برای عبور از چالش‌های موجود و حرکت به سمت توسعه فناورانه، به ارتباطی مؤثر و سازمان‌یافته میان این بازیگران نیاز دارد. ایمینو می‌تواند با شناسایی نیازهای فناورانه صنعت، حمایت از ایده‌ها و شرکت‌های نوآور و تسهیل ارتباط آنها با سرمایه‌گذاران، زمینه تبدیل مسائل بخش معدن به فرصت‌های فناورانه و اقتصادی را فراهم کند.
به گفته عضو هیأت عامل ایمیدرو، هرچه ارتباط میان بازیگران زیست‌بوم معدن منسجم‌تر شکل بگیرد، مسیر تبدیل ایده به فناوری و فناوری به ارزش اقتصادی نیز کوتاه‌تر خواهد شد. این ارتباط می‌تواند به تسریع فرآیند تجاری‌سازی، توسعه راهکارهای نوآورانه و ورود فناوری‌های جدید به فرآیندهای اکتشاف، استخراج، فرآوری و تولید محصولات معدنی کمک کند.
بر این اساس، دستیابی به رشد ۱۳ درصدی بخش معدن در برنامه هفتم توسعه، نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان است؛ از اصلاح الگوهای حکمرانی و افزایش بهره‌وری گرفته تا جذب سرمایه، توسعه فناوری، تقویت زیست‌بوم دانش‌بنیان و تکمیل زنجیره ارزش. در این مسیر، آینده معدن ایران نه فقط به میزان ذخایر و ظرفیت تولید، بلکه به توان کشور برای پیوند دادن سیاستگذاری، نوآوری، سرمایه و صنعت وابسته خواهد بود.
