درحالی با پاسخ نظامی ایران به تجاوز اخیر رژیم صهیونیستی برخی پیش بینی رشد غیرمنتظره نرخ دلار را می کردند، ولی نمایش اقتدار نظامی ایران نه تنها قیمتهای تخیلی ارز را محقق نکرد، بلکه قیمتها کاهشی شد.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، قیمت ارز در هفتههای اخیر با نوساناتی همراه بود که این نوسانات بعد از حمله اسرائیل به سفارت جمهوری اسلامی ایران در سوریه به اوج خود رسید. تا قبل از پاسخ ایران به اسرائیل بازار طلا و ارز شاهد نوسانات لحظهای و رشد شدید قیمت ها بودند.
بازار از ترس درگیری بیشتر و احتمال آغاز جنگ بین ایران و اسرائیل در ۱۰-۱۲ روز گذشته به شدت با افزایش قیمت ها همراه بود اما بعد از پاسخ محکم ایران به اسرائیل، ورق در بازارهای ایران برگشت.
بازارهای ارز، طلا و سکه درحالی از دیروز با روند کاهشی و افزایش فروشنده ها به فعالیت خود ادامه می دهند که دلالها و سفته بازان که صبح دیروز و بعد از پاسخ ایران به اسرائیل انتظار دلار ۷۵ هزار تومانی را داشتند، می گفتند دلاری که صبح ۷۰ را رد کرد الان به زور ۶۴ هزار تومان خرید و فروش می شود!
مشاهدات میدانی از خیابان منوچهری و صرافی های خیابان فردوسی نشان میدهد که دلالها از ترس اینکه از بازار عقب بیافتند دنبال فروش دلارهای خود هستند و همین موضوع موجب هیاهو در بین دلالها و سفته بازان بازار ارز شده است.
در بازار سبزه میدان نیز وضعیت مشابه فردوسی بوده است، بعد از پاسخ محکم ایران به اسرائیل، آرامش به این بخش هم بازگشت و قیمت ها که سربه فلک کشیده بودند با تغییر فاز در مدار نزولی قرار گرفته اند؛ البته معامله گران عمده در بازار طلا و کسبه این بخش هم مانند دلارفروشان، می گویند بعد از پاسخ ایران، قیمت ها کاهشی شده و این وضعیت در روزهای آینده هم ادامه خواهد داشت.
قیمت سکه در بازار متشنج پیش از نمایش اقتدار نظامی ایران در منطقه و جهان به ۴۶ میلیون هم نزدیک شده بود ولی امروز به کانال ۴۲ میلیون تومان بازگشته است؛ قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز که به ۴ میلیون تومان هم رسیده بود با بازگشت آرامش به بازارها به ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسیده و فعالان بازار طلا پیش بینی می کنند درصورتی که آرامش برقرار باشد و درگیری نداشته باشیم، قیمت طلا به ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان هم برمی گردد.
بازار سرمایه هم از صبح امروز و با پایان یافتن تنشهای منطقه ای و ارامش نسبی در فضای سیاسی،به رنگ سبز درآمده و با افزایش قابل توجه تقاضای خرید مواجه است.
همانطور که از تابلوی قیمتی بازارهای ارز، طلا، سکه و سرمایه مشخص است، نمایش اقتدار نظامی و ملی کشورمان در منطقه و دنیا و پاسخ محکم به اسرائیل توانسته مقدمات بازگشت آرامش و ثبات اقتصادی را فراهم کند و انتظار می رود بعد از این با سیاست های اقتصادی مناسب مقدمات بازگشت آرامش اقتصادی و ثبات قیمتها هم در بازارها فراهم شود.
از آنجایی که تحولات ارزی حکم علامت دیگر بازارهای اقتصادی را دارند و طبق قانون نانوشته ای بین مردم و فعالان اقتصادی،تحولات نرخ ارز مسیر قیمت ها در دیگر بازارها از جمله کالا و خدمات را مشخص می کند، در ادامه مروری خواهیم داشت بر عوامل موثر بر تحولات نرخ ارز .
بهطور کلی عوامل تعیین کننده تحولات نرخ ارز را میتوان به سه دسته عوامل “بنیادین (منابع و ذخایر ارزی، نقدینگی)”، “حملات سفتهبازی” و “شوکهای برونزا (عوامل سیاسی و تحولات بازارهای جهانی)” تقسیمبندی کرد. بعلاوه باید توجه داشت که ساختار بازار ارز در اقتصاد ایران مشتمل بر بازار رسمی و غیررسمی است و تاثیر تحولات هر کدام از عوامل فوقالذکر روی نرخ ارز، بسته به اینکه موضوع تحلیل کدام بازار باشد، متفاوت خواهد بود.
تقاضای ارز در بازار غیررسمی شامل تقاضای معاملاتی غیرمجاز ارز (قاچاق ورودی کالا و خروج سرمایه از کشور)، تقاضای سفته بازی و تقاضای احتیاطی ارز است و در سمت عرضه نیز شامل عرضه ارز ناشی از قاچاق خروجی کالا، کم اظهاری در صادرات و بیش اظهاری در واردات است.
در سوی دیگر؛ بازار رسمی ارز شامل عرضه و تقاضای واقعی ارز است که سمت عرضه آن از محل صادرات نفتی و غیرنفتی کالا و تقاضای آن شامل تقاضای ارز جهت واردات کالا و خدمات مجاز است. با توجه به اینکه معاملات ارز در بازار غیررسمی پوشش معاملات قاچاق و فرار سرمایه است، لذا نرخ آن شامل هزینه ریسک انجام معاملات غیرمجاز نیز میباشد، در حالی که نرخ ارز در بازار رسمی تنها دربرگیرنده هزینه نقل و انتقال و تبدیل ارز است و شامل هزینه ریسک انجام معاملات غیرقانونی نیست.
تحت این شرایط نرخ ارز در بازار غیررسمی بالاتر از نرخ بازار رسمی خواهد بود. ضمن اینکه تقاضای سفتهبازی و احتیاطی ارز در بازار غیررسمی به شدت متاثر از عوامل انتظاری، روانی و تحولات سیاسی است.
از آنجا که تغییر محسوسی در وضعیت متغیرهای بنیادین تعیین کننده نرخ ارز صورت نگرفته؛ میتوان ریشه تحولات اخیر بازار غیررسمی ارز را در عوامل تحریککننده تقاضای ارز به صورت سفتهبازی و تقاضای احتیاطی دانست.
بطور مسلم شوکهای برونزا به صورت منازعات سیاسی و نظامی منطقه، حمله تروریستی رژیم غاصب صهیونیستی به سفارت ایران که در واقع خاک کشور محسوب میشود و انتظار عکسالعمل بازدارنده از سوی ایران به این رژیم و ابهاماتی که نسبت به عکسالعملهای زنجیرهای مرتبط وجود دارد، از جمله عوامل تحریک کننده تقاضای ارز در بازار غیررسمی طی روزهای اخیر بوده است.
ضمن اینکه در سمت عرضه نیز شکلگیری انتظارات افزایشی در خصوص نرخ ارز، ناشی از عوامل یاد شده، موجب کاهش عرضه ارز در این بازار شده است. بنابراین جهش روزهای اخیر نرخ ارز در بازار غیررسمی ریشه در عوامل روانی و انتظاری دارد که نقطه شروع آن منازعات سیاسی و نظامی بوده است. در این بین نباید از اقداماتی که برخی افراد و گروههای سودجو، که با اشاعه شایعات و تشدید جو روانی منفی از طریق شبکههای مجازی به قصد انتفاع بیشتر از شرایط نااطمینانی موجود انجام میدهند نیز غافل شد.
