رشد ۲۸۹ درصدی قیمت پاکت
علیاکبر الوندیان فعال صنعت سیمان در ارزیابی دلایل روند رو به رشد قیمت سیمان در هفتههای اخیر گفت: رشد قیمت سیمان در هفتههای گذشته متناسب با روند رو به رشد قیمتی در سایر بخشهای صنعتی و مصرفی نبوده است. روند تولید در این صنعت همچون سایر صنایع از رشد قیمت نهادههای تولید و به خصوص پاکت سیمان متاثر شده است. به گفته الوندیان، قیمت پاکت سیمان در هفتههای پس از جنگ افزایش قیمت قابل توجهی یافته است. در همین حال انتظارات تورمی حاکم بر بازار، بهای پاکت مصرفی در صنعت سیمان را همچنان رو به رشد پیشبینی میکند.
وی افزود: سال گذشته در همین زمان بهای هر پاکت سیمان حدود ۹ هزار تومان بود. در هفتههای پایانی اسفند ۱۴۰۴، قیمت پاکت به ۱۵ هزار تومان افزایش یافت. در هفته گذشته بهای این پاکت به بیش از ۳۵ هزار تومان افزایش یافته است و انتظار میرود روند رو به رشد قیمتی در هفته جاری و هفتههای آتی تداوم داشته باشد. این رشد قیمت از آنجا نشات میگیرد که برخی از واحدهای پتروشیمی کشور در جریان جنگ متحمل خسارت شدند و همین موضوع نیز تولید مواد اولیه برای ساخت پاکت سیمان را با چالش مواجه کرده است. در چنین شرایطی رشد قیمت سیمان فله، به مراتب کمتر از سیمان پاکتی است. الوندیان تاکید کرد: در هفتههای اخیر میزان تولید و عرضه سیمان در بازار، متناسب با نیاز بازار بوده است. خوشبختانه هیچ کمبودی در این بازار وجود ندارد و روند فعالیت این صنعت پرقدرت ادامه دارد.
دبیر انجمن سیمان در پاسخ به سوالی مبنی بر میزان تولید سیمان در سال ۱۴۰۴ گفت: مجموع تولید در صنعت سیمان کشور در سال گذشته برابر ۷۵ میلیون تن برآورد شده است. تولید کلینکر در این صنعت در مقایسه با سال ۱۴۰۳، برابر ۳ درصد رشد کرد. در این میان تولید سیمان افت ۸ درصدی را تجربه کرد. این افت از آنجا نشات گرفت که تقاضای داخلی برای مصرف سیمان در بازار داخلی کاهشی بود. وی افزود: واحدهای سیمانی کشور حتی در دوره جنگ تحمیل شده به کشور نیز به فعالیت خود ادامه دادند. بنابراین واحدهای این صنعت از ذخایر خوبی از کلینکر برخوردار هستند و نگرانی برای تولید سیمان در آینده وجود ندارد. این فعال صنعت سیمان گفت: برخی واحدهای سیمانی کشور به خصوص در جنوب کشور با هدف صادرات احداث شدهاند؛ بنابراین بروز جنگ و ایجاد محدودیت جدی در روند تجارت با کشورهای حاشیه خلیج فارس، روند فعالیت در این صنایع را با اختلال جدی مواجه میکند اما واحدهایی که در شمال یا شرق کشور احداث شدهاند همچنان از توان صادرات به کشورهای اوراسیا، افغانستان و پاکستان و حتی کشور عراق برخوردار هستند.
موانع داخلی تولید سیمان
چالشهای تجاری صنعت سیمان
صادرات به منزله ارزآوری برای صنایع است. از اینرو بسیاری از واحدهای تولیدی در نبود بازار رقابت داخلی، حضور در بازار رقابت جهانی را با هدف ارتقای تابآوری ترجیح میدهند. در همین حال باید تاکید کرد که ظرفیت تولید سیمان کشور حدود ۹۰ میلیون تن برآورد میشود. در طول چند دهه اخیر صنعت سیمان کشور با جذب سرمایه از سوی بخش خصوصی و با هدف تامین نیاز کشور به اجرای فعالیتهای عمرانی و ساختوساز، توسعهیافته است. با توجه به محدودیت در مصرف داخلی سیمان، صادرات تنها راهکار برای تولید حداکثری در این صنعت است.
با وجود این، باید تاکید کرد که سیمان محصولی حجیم با قیمت پایین است؛ بنابراین انتقال و حتی صادرات آن در مسافتهای طولانی توجیه اقتصادی ندارد. به خصوص آنکه نگهداری این محصول برای مدت زمان طولانی نیز ممکن نیست و به افت شدید کیفیت آن منتهی میشود. در فرآیند تولید سیمان، ابتدا کلینکر تولید و پس از آسیاب کردن آن، سیمان به دست میآید. کشورهایی که منابع معدنی موردنیاز یا فناوری لازم برای تولید سیمان ندارند، عموما محصول میانی کلینکر را وارد کرده و پس از یک مرحله آسیاب کردن، آن را به سیمان تبدیل میکنند. به این ترتیب فرآیند نگهداری این محصول برای تولید سیمان سادهتر خواهد شد. با توجه به مشخصات صنعت سیمان، باید اینطور ادعا کرد که شرایط جنگی حاکم بر منطقه خاورمیانه، دورنمای بخشی از بازارهای صادراتی را در این صنعت، تیره و تار کرده است.
بازار جهانی سیمان در تلاطم
وقوع جنگ در منطقه خاورمیانه و ادامه یافتن آن در قالبی جدید از جمله محاصره دریایی و ایجاد محدودیتها برای انتقال کالا از تنگه هرمز، فعالیت بسیاری از صنایع را در سطح بینالمللی و همچنین در ایران به طور مستقیم و غیرمستقیم متاثر کرده است. صنعت سیمان نیز در رده صنایع گستردهای قرار دارد که از وقوع تنش نظامی متاثر شده است. بیشترین تاثیر این جنگ را میتوان در کشورهایی مشاهده کرد که واردکننده سیمان هستند. به خصوص آنکه این محصول حجیم است و انتقال آن مستلزم پرداخت هزینههای بالای انرژی خواهد شد. همزمان عملکرد صادرکنندگان سیمان نیز تحتتاثیر این شرایط قرار خواهد گرفت.
بنگلادش یکی از کشورهایی است که تحت تاثیر شرایط جنگی حاکم بر منطقه خاورمیانه، در تامین سیمان با چالش مواجه شده است. این کشور حدود ۹۰ درصد از کلینکر موردنیاز خود را وارد و سیمان تولید میکند. پیش از وقوع جنگ، منبع اصلی تامین کلینکر کشورهای خلیج فارس بودند. با بسته شدن تنگه هرمز، این کشور مجبور به تامین کلینکر از چین، ویتنام و تایلند شده است. این جایگزینی قیمت کلینکر وارداتی توسط این کشور را به شدت افزایش دهد. ایران نیز در مقام یکی از کشورهای تولیدکننده سیمان در جهان، با محدودیت در برخی مقاصد صادراتی خود به خصوص در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس مواجه شده است؛ بنابراین چنانچه موانع لجستیک رفع شوند، ایران میتواند با شناسایی بازارهای جدید، بخشی از تقاضای از دست رفته خود را جبران کند.
